استخراج راهبردهای کالبدی و اقلیمی از اکوسیستم‌های دریایی با رویکرد بیومیمتیک و کاربرد آن در طراحی مجتمع تفریحی–آبی در اقلیم گرم و مرطوب

نیلوفر سادات قائم مقام فراهانی1 مرتضی خائف2

چکیده :
امروزه افزایش مصرف انرژی در ساختمان‌ها و ضرورت کاهش اثرات زیست‌محیطی ناشی از توسعه شهری، توجه به راهبردهای طراحی پایدار را بیش از پیش ضروری ساخته است. این مسئله در مناطق ساحلی گرم و مرطوب از جمله جزیره قشم به دلیل دمای بالا، رطوبت زیاد و تابش شدید خورشیدی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این میان، رویکرد بیومیمتیک با بهره‌گیری از اصول و سازوکارهای موجود در طبیعت، امکان توسعه راهکارهای نوین و سازگار با محیط را فراهم می‌آورد. اقلیم‌های گرم و مرطوب به دلیل دمای بالا، رطوبت زیاد و شدت تابش خورشیدی، همواره از چالش‌برانگیزترین بسترها برای طراحی معماری به شمار می‌روند. در چنین شرایطی، تأمین آسایش حرارتی و کاهش مصرف انرژی از مهم‌ترین اهداف طراحی پایدار محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف استخراج راهبردهای کالبدی و اقلیمی از اکوسیستم‌های دریایی با رویکرد بیومیمتیک و کاربرد آن‌ها در طراحی مجتمع‌های تفریحی–آبی در اقلیم گرم و مرطوب انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی منابع معتبر در حوزه‌های بیومیمتیک، اکولوژی، معماری اقلیم‌گرا و طراحی پایدار گردآوری شده است. در این پژوهش، سازوکارهای طبیعی موجود در اکوسیستم‌های دریایی شامل جریان‌های باد ساحلی، ظرفیت حرارتی آب، فرآیندهای تبخیری، پوشش گیاهی حرا و ساختارهای متخلخل مرجانی مورد مطالعه قرار گرفته و از طریق فرآیند ترجمه بیومیمتیک به راهبردهای معماری تبدیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اکوسیستم‌های دریایی از طریق تنظیم جریان هوا، تعدیل دما، کنترل انرژی خورشیدی و ایجاد تعادل محیطی، الگوهای مؤثری برای طراحی معماری پایدار ارائه می‌کنند. بر این اساس، راهبردهایی نظیر تقویت تهویه طبیعی، بهره‌گیری از خنک‌سازی تبخیری، توسعه فضاهای نیمه‌باز سایه‌دار، طراحی پوسته‌های متخلخل و سازماندهی اقلیم‌محور فضاها استخراج شد. نتایج نشان می‌دهد که بهره‌گیری از منطق عملکردی اکوسیستم‌های دریایی در قالب رویکرد بیومیمتیک می‌تواند ضمن ارتقای آسایش حرارتی کاربران، به کاهش مصرف انرژی و افزایش پایداری محیطی در طراحی مجتمع‌های تفریحی–آبی در اقلیم گرم و مرطوب منجر شود.

کلمات کلیدی : بیومیمتیک اکوسیستم دریایی معماری اقلیم‌گرا پایداری محیطی آسایش حرارتی مجتمع تفریحی آبی اقلیم گرم و مرطوب


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKAZE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKAZE

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه