حقوقِ نور و چشم‌انداز: بررسی تعارضات معماری در بافت‌های فشرده شهری/روستایی

عبدالسلام عزیزی1

چکیده :
چکیده** حق نور به‌عنوان یکی از حقوق بنیادین مرتبط با کیفیت محیط مسکونی، در بافت‌های فشرده شهری و روستایی ایران با چالش‌های جدی روبه‌روست. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه‌ای، تعارضات ناشی از ساخت‌وسازهای متراکم را از سه منظر حقوقی-فقهی، معماری-شهرسازی و بهداشت محیط بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد فقدان معیارهای کمّی در قانون مدنی و طرح‌های تفصیلی، منجر به آرای قضایی متناقض شده و بافت‌های روستایی به دلیل ساختار ارگانیک در برابر توسعه‌های مدرن آسیب‌پذیرترند. قاعده فقهی «لاضرر» ظرفیت نظری مناسبی برای حمایت از این حق دارد، اما بدون پشتوانه معیارهای فنی کارآمد نیست. مطالعه تطبیقی با نظام حقوقی انگلیس و استانداردهای BRE نشان می‌دهد بومی‌سازی شاخص‌های کمّی نور در چارچوب حقوق ایران امکان‌پذیر است. پژوهش پیشنهاد می‌دهد از طریق اصلاح قانونی، الزام به پیوست ارزیابی نور در پروانه‌های ساختمانی، تدوین ضوابط ویژه برای بافت‌های روستایی و تقویت رویه قضایی مبتنی بر معیارهای فنی، چارچوبی میان‌رشته‌ای و کارآمد برای مدیریت این تعارضات ایجاد شود.

کلمات کلیدی : حق نور حق ارتفاق قاعده لاضرر بافت فشرده شهری بافت روستایی معماری بومی ضوابط ساختمانی مطالعه تطبیقی شاخص نور روز (daylight factor)


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKABB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKABB

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه