مکانیابی پناهگاه‌های شهری با تأکید بر اصول پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: شهر یزد)

مجتبی شریف نژاد1 امیرحسین علیپور2 سعید قریشی3

چکیده :
افزایش مخاطرات طبیعی و انسان‌ساخت و گسترش فیزیکی شهرها، ضرورت برنامه‌ریزی برای کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای تاب‌آوری شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، مکانیابی مناسب پناهگاه‌های شهری به‌عنوان یکی از راهبردهای اساسی پدافند غیرعامل، نقش مهمی در حفاظت از جان شهروندان، تسهیل عملیات امدادرسانی و کاهش پیامدهای بحران ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف مکان‌یابی پهنه‌های مناسب برای احداث پناهگاه‌های شهری در شهر یزد و با تأکید بر اصول پدافند غیرعامل انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. برای دستیابی به هدف پژوهش، پنج معیار اصلی شامل آسیب‌پذیری کالبدی، دسترسی و امدادرسانی، پوشش جمعیتی، ایمنی در برابر تهدیدات ثانویه و قابلیت احداث پناهگاه در قالب دوازده زیرمعیار انتخاب شدند. اهمیت نسبی معیارها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) تعیین و سپس لایه‌های اطلاعاتی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استانداردسازی و تلفیق شدند. نتایج وزن‌دهی نشان داد که معیار ایمنی در برابر تهدیدات ثانویه با وزن 0/37 بیشترین اهمیت را در فرآیند مکان‌یابی دارد و پس از آن به‌ترتیب معیارهای دسترسی و امدادرسانی (0/26)، آسیب‌پذیری کالبدی (0/16)، پوشش جمعیتی (0/14) و قابلیت احداث پناهگاه (0/07) قرار می‌گیرند. نتایج تحلیل فضایی نیز بیانگر آن است که پهنه‌های مناسب برای استقرار پناهگاه‌های شهری عمدتاً در مناطقی قرار دارند که ضمن فاصله مناسب از مراکز نظامی و تأسیسات خطرزا، از دسترسی مطلوب به شبکه معابر و مراکز امدادی برخوردار بوده و از نظر ویژگی‌های کالبدی و امکان احداث نیز شرایط مطلوب‌تری دارند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی فضایی و تصمیم‌گیری مدیران شهری در راستای ارتقای تاب‌آوری شهر یزد مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی پدافند غیرعامل مکان‌یابی پناهگاه شهری سامانه اطلاعات جغرافیایی فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی تاب‌آوری شهری شهر یزد


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKCEH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKCEH

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه