جستجو
چارچوب نظری یکپارچهی طراحی با رویکرد تلفیقی بیوفیلیک و بیونیک؛ الگویی برای ارتقای سلامت روان، پایداری و هوشمندی در محیط
سینا خدمتگزار1
چکیده :
گسترش شهرنشینی و گسست روزافزون انسان از طبیعت، سلامت روان عمومی و پایداری محیطهای شهری را با چالش جدی مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تدوین یک چارچوب نظری-اجرایی یکپارچه برای طراحی فضاهای معماری و عناصر شهری بر پایهی تلفیق دو رویکرد بیوفیلیک و بیونیک، با بهرهگیری از روش فراترکیب کیفی (Qualitative Meta-Synthesis) مبتنی بر چارچوب هفت مرحلهای ساندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) انجام شده است. این مقاله با مرور نظاممند ۵۲ مطالعهی معتبر از پایگاههای Scopus، PubMed و Google Scholar در بازهی زمانی ۲۰۲۰-۲۰۲۵، به شناسایی ۶ حوزهی مفهومی مؤثر و استخراج ۵ اصل کلیدی طراحی نائل آمده است. یافتههای ترکیبی نشان میدهد که بر اساس فراتحلیلهای موجود، طراحی بیوفیلیک اثر مثبت متوسط تا بزرگ بر پیامدهای انسانی دارد (Hedges’ g ≈ 0.55) و طراحی بیونیک میتواند تا ۶۰٪ در کاهش مصرف انرژی عملیاتی مؤثر باشد. دستاورد نهایی، ارائهی چارچوب ۴-رکنی (بیوفیلیک، بیونیک، پایداری و هوشمندی) همراه با سه شاخص ترکیبی ساختارمند (BPI) با ۴ مؤلفهی اصلی و ۱۲ شاخص فرعی، PSI با ۳ مؤلفهی اصلی و ۹ شاخص فرعی، MHEI با ۴ مؤلفهی اصلی و ۱۲ شاخص فرعی) است که با الهام از ابزارهای معتبری مانند BDQES ، شاخص استاندارد PSI شرکت فورد و NDIX تدوین شدهاند. همچنین، سه مثال طراحی مفهومی در مقیاسهای شهری، داخلی و محصول، کاربردپذیری میانمقیاسی چارچوب را بهصورت نمایشی نشان میدهند. الگوی گامبهگام پیادهسازی، ابزارهای عینی سنجش، و نقشهی راه اجرایی برای پژوهشهای آتی برای کاربردپذیری حداکثری چارچوب ارائه شده است. تأکید میشود که این چارچوب، یک «پیشنهاد نظری-اجرایی» مبتنی بر شواهد فراترکیبی بوده و اعتبارسنجی میدانی آن بهعنوان گام بعدی پژوهش پیشنهاد میشود.
کلمات کلیدی : معماری پایدار ساختمان هوشمند طراحی شهری طراحی بیوفیلیک طراحی بیونیک سلامت روان بهرهوری انرژی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : طراحی صنعتی و طراحی محصول، بسته بندی، طراحی محیطی، مواد و روشهای ساخت
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKDEF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKDEF
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABKDEF
سایر مقالات ارائه دهنده
- چارچوب نظری یکپارچهی طراحی با رویکرد تلفیقی بیوفیلیک و بیونیک؛ الگویی برای ارتقای سلامت روان، پایداری و هوشمندی در محیط
- طراحی مفهومی سامانهی هیدروفیلیک هوشمند مبتنی بر سطوح دوگانه و MOF جهت بازیابی بخار و کاربرد شهری پایدار در اقلیمهای مرطوب
- تدوین چارچوب نظری طراحی محصولات پایدار هوشمند با رویکرد تلفیقی بیوفیلیک و بیونیک؛ مدلی مفهومی جهت ارتقای سلامت روان و کیفیت تجربهی کاربری
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه