بررسی مقایسه‌ای منابع شناخت فضایی: ادراک بصری در برابر ادراک چندحسی در معماری مدرن مطالعه موردی: موزه هنرهای معاصر تهران

سجاد ربیع1 ارسلان طهماسبی2

چکیده :
تسلط رویکرد بصری‌محور در معماری معاصر، اغلب به تقلیل تجربه فضایی و نادیده گرفتن ظرفیت‌های چندحسی انسان منجر شده است. هدف این پژوهش، بررسی مقایسه‌ای منابع شناخت فضایی با گذر از پارادایم ادراک صرفاً بصری به سوی درک چندحسی (به‌ویژه بساوایی و حرکتی) با تکیه بر مبانی عصب‌معماری و پدیدارشناسی در موزه هنرهای معاصر تهران است. این پژوهش با رویکردی کیفی و ماهیت توصیفی-تحلیلی انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای در حوزه‌های پدیدارشناسی معماری (نظریات پالاسما و هال) و عصب‌معماری شکل گرفته است. در بخش عملی، تحلیل فضایی-کالبدی موزه هنرهای معاصر تهران با تمرکز بر تقاطع حواس، ادراک کینستتیک (حرکتی) و توالی فضایی صورت پذیرفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ارتقای شناخت فضایی در موزه هنرهای معاصر تهران، وابسته به خروج از انحصار بصری و درهم‌تنیدگی حواس است. ادراک مخاطب در این بنا از طریق توالی رمپ‌ها (تجربه کینستتیک)، تغییرات بافت و متریال (ادراک بساوایی) و اتمسفرسازی چندحسی (مانند فضای حوض روغن) شکل می‌گیرد. این تقاطع حسی، تجربه شناختی مخاطب را از سطح دریافت بصریِ منفعلانه، به یک مشارکت فعال بدنی و ذهنی ارتقا می‌دهد. فضاهای معماری مدرن در صورت عبور از سلطه بلامنازع حس بینایی و تلفیق یکپارچه محرک‌های چندحسی، به تشدید غنای شناختی و پیوند عمیق‌تر کاربر با محیط می‌انجامند. نتایج این مطالعه بر ضرورت اتخاذ رویکردی کل‌نگر مبتنی بر طراحی چندحسی و یافته‌های عصب‌معماری تأکید دارد تا ادراک فضاییِ انسان به‌صورت یکپارچه و بدنمند پاسخ داده شود.

کلمات کلیدی : شناخت فضایی ادراک چندحسی عصب‌معماری پدیدارشناسی معماری موزه هنرهای معاصر تهران


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKEGF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKEGF

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه