بازاندیشی شهر هوشمند با رویکرد انسان‌محور؛ نقش فناوری‌های نوین در ارتقای کیفیت زندگی و توسعه پایدار شهری

هادی یوسفیان1

چکیده :
رشد شتابان شهرنشینی، افزایش پیچیدگی مسائل شهری و ضرورت مدیریت بهینه منابع، موجب شده است مفهوم «شهر هوشمند» به یکی از رویکردهای مهم در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری تبدیل شود. شهر هوشمند صرفاً به معنای استفاده گسترده از فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی نیست، بلکه رویکردی یکپارچه برای ارتقای کیفیت زندگی، افزایش کارایی خدمات شهری، تقویت پایداری محیط‌زیستی، بهبود حکمرانی و افزایش مشارکت شهروندان است. در سال‌های اخیر، فناوری‌هایی نظیر اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، کلان‌داده، رایانش ابری و دوقلوهای دیجیتال ظرفیت‌های جدیدی برای شناخت و مدیریت پدیده‌های شهری فراهم کرده‌اند. با این حال، توسعه فناوری‌محور شهرها در صورت بی‌توجهی به نیازهای واقعی شهروندان می‌تواند با چالش‌هایی همچون شکاف دیجیتال، نقض حریم خصوصی، نظارت گسترده، تصمیم‌گیری الگوریتمی غیرشفاف و افزایش نابرابری همراه شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی ابعاد و مؤلفه‌های شهر هوشمند با تأکید بر رویکرد انسان‌محور و تبیین نقش فناوری‌های نوین در تحقق توسعه پایدار شهری است. پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه اسناد و منابع علمی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحقق شهر هوشمند پایدار نیازمند پیوند همزمان فناوری، زیرساخت، محیط‌زیست، اقتصاد، فرهنگ، حکمرانی و سرمایه اجتماعی است. بر این اساس، شهر هوشمند مطلوب باید از «فناوری‌محوری» به سمت «انسان‌محوری» حرکت کند و فناوری را به‌عنوان ابزار تحقق اهداف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست‌محیطی شهر به کار گیرد. در پایان، الگویی مفهومی برای شهر هوشمند انسان‌محور ارائه می‌شود که بر شش مؤلفه اصلی فناوری و داده، حکمرانی هوشمند، محیط‌زیست و پایداری، اقتصاد و صنایع خلاق، زیرساخت و معماری شهری و شهروندان و سرمایه اجتماعی استوار است.

کلمات کلیدی : شهر هوشمند شهر پایدار شهر انسان‌محور هوش مصنوعی اینترنت اشیا توسعه شهری فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZZKG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZZKG

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه