تحلیل علل عدم تحقق اهداف برنامه ریزی در شهرهای جدید ایران با رویکرد فراترکیب

بهزاد عمران زاده1 غزال الیزه2

چکیده :
چکیده شهرهای جدید ایران با هدف ساماندهی رشد جمعیت و فعالیت در کلانشهرها، جذب سرریز جمعیتی، تأمین مسکن، ایجاد اشتغال و دستیابی به تعادل فضایی در نظام شهری کشور شکل گرفته‌اند؛ با این حال، مطالعات انجام‌ شده نشان می‌دهد که تحقق اهداف برنامه‌ریزی ‌شده در بسیاری از این شهرها با چالش‌ها و کاستی‌هایی مواجه بوده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل علل عدم تحقق اهداف برنامه‌ریزی در شهرهای جدید ایران و تبیین عوامل مؤثر بر تداوم و بازتولید ناکارآمدی در این سکونتگاه‌ها است. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب انجام شده است. در این راستا، منابع علمی مرتبط با موضوع بررسی و پس از طی مراحل جست‌وجو، غربالگری و ارزیابی، ۱۹ منبع واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شد. داده‌های حاصل از منابع منتخب با استفاده از فرآیند کدگذاری و دسته‌بندی مفاهیم تحلیل و مفاهیم مشابه در قالب مقولات و ابعاد اصلی سازمان‌دهی شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد علل عدم تحقق اهداف برنامه‌ریزی در شهرهای جدید ایران را می‌توان در پنج بعد اصلی شامل عملکردی ـ جمعیتی ـ اقتصادی، کالبدی ـ زیرساختی ـ خدماتی، برنامه‌ریزی ـ اجرایی ـ نهادی، اجتماعی ـ هویتی و محیطی ـ کیفیت زندگی دسته‌بندی کرد. بررسی روابط میان این ابعاد نشان می‌دهد که ناکارآمدی شهرهای جدید حاصل عملکرد منفرد یک عامل نیست، بلکه نتیجه تعامل و تقویت متقابل عوامل اقتصادی، نهادی، زیرساختی، اجتماعی و محیطی است. به بیان دیگر، ضعف در تحقق اهداف جمعیتی و اقتصادی می‌تواند به کاهش کارایی خدمات و زیرساخت‌ها منجر شود و این وضعیت نیز با کاهش کیفیت محیط، رضایتمندی و تعلق مکانی، زمینه تداوم وابستگی به شهر مادر و بازتولید ناکارآمدی را فراهم می‌کند. بر اساس یافته‌های پژوهش، ارتقای تحقق‌پذیری اهداف شهرهای جدید نیازمند رویکردی یکپارچه و چندبعدی در برنامه‌ریزی، تقویت هماهنگی نهادی، توجه همزمان به ظرفیت‌های اقتصادی، زیرساختی، اجتماعی و محیطی و استقرار سازوکارهای مؤثر پایش و ارزیابی تحقق اهداف است.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی شهرهای جدید عدم تحقق اهداف برنامه‌ریزی تحقق‌پذیری فراترکیب برنامه‌ریزی شهری ناکارآمدی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZACE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZACE

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه