جستجو
زبان تصویری طبیعت در نگارگری ایران؛ تحول نقشمایههای گیاهی و جانوری از سلجوقی تا صفوی
مرضیه شمس1 جواد امین خندقی2
چکیده :
طبیعت در نگارگری ایرانی همواره جایگاهی بنیادین داشته و عناصر آن، بهویژه نقشمایههای گیاهی و جانوری، در شکلدهی به ترکیببندی، زیباییشناسی و بیان تصویری آثار نقشی مهم ایفا کردهاند. در این میان، بررسی چگونگی بازنمایی این نقشمایهها از دوره سلجوقی تا مکتب تبریز صفوی، بهسبب دگرگونیهای سبکی و تنوع شیوههای تصویرگری، اهمیت ویژهای دارد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نحوه بازنمایی نقشمایههای گیاهی و جانوری در نگارگری ایران در دورههای سلجوقی، خوارزمشاهی، ایلخانی، تیموری و مکتب تبریز صفوی و بررسی تحولات آنها در ترکیببندی، جزئیات و جایگاه تصویری است. پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای و مشاهده نمونههای منتخب نگارگری انجام شده است. نمونهها بهصورت هدفمند و بر اساس حضور و تناسب نقشمایههای گیاهی و جانوری با موضوع پژوهش انتخاب و از نظر ویژگیهای بصری، ترکیببندی و نحوه حضور عناصر طبیعی تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد بازنمایی این نقشمایهها از سادگی و کارکرد بیشتر تزئینی در دوره سلجوقی، بهسوی جزئیپردازی، تنوع و غنای بصری در دورههای بعد حرکت کرده است. در دوره ایلخانی، تیموری و بهویژه مکتب تبریز صفوی، حضور و تنوع حیوانات و عناصر گیاهی در ترکیببندی افزایش یافته و گلهایی همچون گلهای پنجپر، لاله، رز و گلهای خوشهای جایگاه برجستهتری یافتهاند. نتایج همچنین نشان میدهد تجربه زیستی هنرمند و طبیعت پیرامون او در شکلدهی به شیوه بازنمایی و سازماندهی این نقشمایهها مؤثر بوده است.
کلمات کلیدی : نگارگری ایرانی نقشمایههای گیاهی و جانوری دوره سلجوقی دوره ایلخانی مکتب تبریز صفوی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZBDD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZBDD
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ACZBDD
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه