نمایش چکیده انگلیسی

زبان تصویری طبیعت در نگارگری ایران؛ تحول نقش‌مایه‌های گیاهی و جانوری از سلجوقی تا صفوی

مرضیه شمس1 جواد امین خندقی2

چکیده :
طبیعت در نگارگری ایرانی همواره جایگاهی بنیادین داشته و عناصر آن، به‌ویژه نقش‌مایه‌های گیاهی و جانوری، در شکل‌دهی به ترکیب‌بندی، زیبایی‌شناسی و بیان تصویری آثار نقشی مهم ایفا کرده‌اند. در این میان، بررسی چگونگی بازنمایی این نقش‌مایه‌ها از دوره سلجوقی تا مکتب تبریز صفوی، به‌سبب دگرگونی‌های سبکی و تنوع شیوه‌های تصویرگری، اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نحوه بازنمایی نقش‌مایه‌های گیاهی و جانوری در نگارگری ایران در دوره‌های سلجوقی، خوارزمشاهی، ایلخانی، تیموری و مکتب تبریز صفوی و بررسی تحولات آن‌ها در ترکیب‌بندی، جزئیات و جایگاه تصویری است. پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مشاهده نمونه‌های منتخب نگارگری انجام شده است. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند و بر اساس حضور و تناسب نقش‌مایه‌های گیاهی و جانوری با موضوع پژوهش انتخاب و از نظر ویژگی‌های بصری، ترکیب‌بندی و نحوه حضور عناصر طبیعی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد بازنمایی این نقش‌مایه‌ها از سادگی و کارکرد بیشتر تزئینی در دوره سلجوقی، به‌سوی جزئی‌پردازی، تنوع و غنای بصری در دوره‌های بعد حرکت کرده است. در دوره ایلخانی، تیموری و به‌ویژه مکتب تبریز صفوی، حضور و تنوع حیوانات و عناصر گیاهی در ترکیب‌بندی افزایش یافته و گل‌هایی همچون گل‌های پنج‌پر، لاله، رز و گل‌های خوشه‌ای جایگاه برجسته‌تری یافته‌اند. نتایج همچنین نشان می‌دهد تجربه زیستی هنرمند و طبیعت پیرامون او در شکل‌دهی به شیوه بازنمایی و سازمان‌دهی این نقش‌مایه‌ها مؤثر بوده است.

کلمات کلیدی : نگارگری ایرانی نقش‌مایه‌های گیاهی و جانوری دوره سلجوقی دوره ایلخانی مکتب تبریز صفوی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZBDD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZBDD
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AAHF-ACZBDD

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه