مد پایدار به‌مثابه مرز طبقاتی: تحلیل جامعه‌شناختی نقش قیمت در بازتولید تمایز اجتماعی مصرف‌کنندگان تهرانی بر پایه نظریه مد گئورگ زیمل (مطالعه موردی: مصرف‌کنندگان شهر تهران)

نیلوفر قاسمی1 شهره فضل وزیری2 مرضیه زارع3

چکیده :
مد پایدار در ادبیات پژوهشی غالباً از منظر مدیریتی، بازاریابی یا زیست‌محیطی بررسی شده و تبیین جامعه‌شناختی رفتار خرید مصرف‌کننده در این حوزه، به‌ویژه در بستر ایران، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با استناد به داده‌های یک مطالعه پیمایشی-کیفی روی ۳۸۵ مصرف‌کننده شهر تهران، نقش «قیمت» را نه صرفاً به‌عنوان یک مانع اقتصادی، بلکه به‌مثابه یک مرز نمادین طبقاتی، در چارچوب نظریه مد گئورگ زیمل — به‌ویژه مفاهیم تقلید، تمایز و فلسفه پول — تحلیل می‌کند. یافته‌های کمی نشان می‌دهد که ۶۲ درصد پاسخ‌گویان در بالاترین لایه درآمدی نمونه قرار دارند، عوامل فردی قوی‌ترین پیش‌بین رفتار خرید مد پایدارند (β=۰.۶۱۲؛ F(۴,۳۸۷)=۱۳۸.۸۰۰؛ R²adj=۰.۵۸۵) و ۸۸.۲ درصد پاسخ‌گویان قیمت مناسب را شرط ترجیح پوشاک پایدار می‌دانند. در عین حال، یافته‌های کیفی مضمون «دغدغه لوکس بودن» را به‌عنوان مانع اصلی خرید آشکار می‌کنند. این یافته‌ها با این تفسیر همخوانی دارند که در بستر بازار ایران، مصرف مد پایدار، در کنار کارکرد اخلاقی-زیست‌محیطی خود، می‌تواند به نشانه‌ای از سرمایه اقتصادی و فرهنگی طبقات مرفه نیز بدل شده باشد؛ تفسیری که با تحلیل زیمل از نقش پول در ایجاد «آزادی انتخاب» نابرابر میان طبقات اجتماعی سازگار است، هرچند طرح همبستگی پژوهش امکان اثبات قطعی این رابطه علّی را فراهم نمی‌کند. مقاله با بحث درباره محدودیت‌های این تفسیر و پیامدهای آن برای سیاست‌گذاری بازار مد پایدار در ایران به پایان می‌رسد.

کلمات کلیدی : مد پایدار تمایز طبقاتی گئورگ زیمل فلسفه پول رفتار مصرف‌کننده تهران


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZBFG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZBFG

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه