از هوش مصنوعی مولد تا شهرسازی عامل‌محور: نقش عامل‌های هوشمند در آینده برنامه‌ریزی و طراحی شهری

محمد محمدی1

چکیده :
تحول اخیر هوش مصنوعی در شهرسازی صرفاً به ورود ابزارهای جدید محدود نمی‌شود، بلکه رابطه میان تحلیل محاسباتی، تولید گزینه، شبیه‌سازی رفتار، استدلال فضایی و اختیار تصمیم‌گیری را بازتعریف می‌کند. هدف این پژوهش، تبیین مسیر گذار از سامانه‌های پشتیبان برنامه‌ریزی و هوش مصنوعی مولد به «شهرسازی عامل‌محور» و تحلیل ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و الزامات حکمرانی عامل‌های هوشمند در برنامه‌ریزی و طراحی شهری است. پژوهش با رویکرد مرور دامنه‌ای ساختاریافته و سنتز انتقادی انجام شد و ادبیات منتشرشده در حوزه‌های برنامه‌ریزی دیجیتال، مدل‌های زبانی بزرگ، طراحی مولد، مدل‌سازی عامل‌بنیان، عامل‌های مولد، GIS خودمختار و دوقلوهای دیجیتال شهری در بازه اصلی 2010 تا 2026 بررسی گردید. بدنه نهایی مرور از منابع علمی منتخب و مرتبط با مراحل مختلف فرایند برنامه‌ریزی تشکیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد قوی‌ترین شواهد موجود به وظایف محدود و قابل‌آزمون مانند بازیابی و تفسیر اولیه مقررات، تحلیل متون، سنتز داده، تولید گزینه‌های طراحی، شبیه‌سازی رفتار سفر و اجرای گردش‌کارهای مکانی تعلق دارد. در مقابل، شواهد موجود هنوز از برنامه‌ریزی تمام‌خودکار، جایگزینی برنامه‌ریز انسانی یا واگذاری تصمیم‌های هنجاری و حقوقی به عامل‌های هوشمند پشتیبانی نمی‌کند. همچنین تمایز میان «عامل» در مدل‌سازی عامل‌بنیان، «عامل مولد» مبتنی بر مدل زبانی و «سامانه عامل‌محور» ابزاراستفاده‌کننده برای جلوگیری از اغراق درباره سطح خودمختاری ضروری است. بر اساس سنتز شواهد، چارچوب «برنامه‌ریزی شهری عامل‌محور حکمرانی‌شده» پیشنهاد می‌شود؛ چارچوبی که در آن عامل‌های تخصصی می‌توانند داده را تحلیل، سناریو را شبیه‌سازی، گزینه را تولید و خروجی را ممیزی کنند، اما مجوز نهایی، امکان اعتراض، ثبت منشأ داده و پاسخ‌گویی نهادی در اختیار انسان باقی می‌ماند. نتیجه اصلی آن است که آینده محتمل شهرسازی نه حذف برنامه‌ریز، بلکه شکل‌گیری همکاری ساختاریافته و قابل‌ممیزی میان انسان و شبکه‌ای از عامل‌های تخصصی خواهد بود.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مولد شهرسازی عامل‌محور عامل هوشمند مدل زبانی بزرگ برنامه‌ریزی شهری طراحی شهری دوقلوی دیجیتال


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZDHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZDHH

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه