از طراحی مولد تا شهر ادراک‌محور: بازتعریف طراحی شهری انسان‌محور با تلفیق هوش مصنوعی مولد، بینایی ماشین و هوش مصنوعی توضیح‌پذیر

محمد مرادی1

چکیده :
گسترش هوش مصنوعی مولد در طراحی شهری ظرفیت تولید و مقایسه سریع سناریوهای فضایی را افزایش داده است، اما افزایش توان تولید الزاماً به معنای انسان‌محورتر شدن فرایند طراحی نیست. بخش مهمی از سامانه‌های موجود بر فرم، تصویر یا شاخص‌های عملکردی تمرکز دارند و ادراک، تجربه، تفاوت‌های فرهنگی و امکان توضیح تصمیم الگوریتمی را در حاشیه قرار می‌دهند. هدف این مقاله، سنتز انتقادی سه جریان پژوهشی طراحی مولد شهری، بینایی ماشین برای سنجش ادراک محیط و هوش مصنوعی توضیح‌پذیر و ارائه چارچوبی یکپارچه برای طراحی شهری ادراک‌محور است. روش پژوهش مرور ساختاریافته ـ انتقادی با منطق PRISMA و تمرکز بر آثار منتشرشده از 2010 تا 2026 است؛ با این ملاحظه که به دلیل عدم اجرای صادرات نهایی همه پایگاه‌ها، هیچ تعداد ساختگی برای مراحل غربالگری گزارش نمی‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد طراحی مولد در گسترش فضای گزینه‌ها قدرتمند است، بینایی ماشین می‌تواند ویژگی‌های قابل مشاهده و بخشی از الگوهای ادراکی را در مقیاس وسیع برآورد کند و روش‌های توضیح‌پذیر امکان ممیزی عوامل مؤثر بر پیش‌بینی را فراهم می‌سازند؛ بااین‌حال، انتقال‌پذیری مکانی، سوگیری داده، تقلیل تجربه انسان به تصویر، ضعف استنتاج علّی و مشارکت محدود شهروندان همچنان چالش‌های اصلی‌اند. بر این اساس، چارچوب GPEX شامل چهار لایه تولید، ادراک، توضیح و بازبینی/تکرار پیشنهاد می‌شود که تحت لایه فرادستی حکمرانی و نظارت انسانی عمل می‌کند. نتیجه اصلی آن است که آینده طراحی شهری انسان‌محور نه در خودکارسازی کامل، بلکه در ساخت سامانه‌های زمینه‌آگاه، قابل‌ممیزی و مشارکتی قرار دارد که هوش مصنوعی را به ابزار توسعه فضای تصمیم و نه جایگزین قضاوت انسانی تبدیل می‌کنند.

کلمات کلیدی : طراحی شهری انسان‌محور هوش مصنوعی مولد بینایی ماشین ادراک شهری هوش مصنوعی توضیح‌پذیر طراحی مولد


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZDKC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZDKC

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه