جستجو
از برنامهریزی تا واقعیت: تبیین ساختاری شکاف میان توسعه برنامهریزیشده و تحول فضایی در چابهار، ایران
الهه افلاکی سامانی1 عبدالرضا رحمانی فضلی2 زهره فنی3 محسن کلانتری4 ژیلا سجادی5
چکیده :
چكيده
چابهار طی سالهای اخیر همزمان تحت تأثیر سیاستهای توسعه ملی و منطقهای، جایگاه بندری و ژئواکونومیک، سرمایهگذاریهای اقتصادی و گسترش فعالیتهای فضایی قرار گرفته است؛ بااینحال، تحول فضایی تحققیافته در همه ابعاد با مسیر مورد انتظار اسناد و برنامههای توسعه همراستا نبوده و رشد پیرامونی و گسترش ساختوساز خارج از الگوی فضایی مورد انتظار استمرار یافته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ساختاری شکاف میان توسعه برنامهریزیشده و تحول فضایی تحققیافته در چابهار و شناسایی جایگاه عوامل مؤثر بر این واگرایی انجام شده است. پژوهش از نوع تبیینی و بهصورت مطالعه موردی انجام گردیده است و در سه گام، تحلیل اسناد برنامهریزی، تحلیل شواهد فضایی و تحلیل ساختاری عوامل را تلفیق نمود. در گام نخست، مسیر فضایی مورد انتظار از اسناد توسعه و برنامههای فضایی استخراج شد؛ در گام دوم، تحول واقعی با استفاده از دادههای فضایی، آماری و شواهد میدانی و بررسی گسترش ساختوساز در بازه ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ بازسازی شد؛ و در گام سوم، ۹ عامل ساختاری با استفاده از نظرات ۲۴ خبره و در قالب ماتریس اثرات متقابل مورد تحلیل MICMAC قرار گرفت. یافتهها نشان داد که در مقایسه با رشد حدود ۳۰ درصدی ساختوساز در محدوده قانونی شهر، گسترش ساختوساز در محدودههای روستایی مجاور و پهنههای پیرامونی خارج از الگوی مورد انتظار بهمراتب بیشتر بوده است. نتایج MICMAC نیز سه عامل ناهمترازی عمودی سیاستها، ضعف هماهنگی نهادی و ضعف اجرا، پایش و بازخورد را در جایگاه عوامل محرک، عوامل زمین، جمعیت، سرمایهگذاری و خدمات را در جایگاه پیوندی، و دسترسی ناکافی به مسکن رسمی و ساختوساز خارج از الگوی مورد انتظار را در جایگاه وابسته نشان داد. بر این اساس، شکاف برنامه–واقعیت در چابهار بیش از آنکه ناشی از فقدان برنامه باشد، حاصل واگرایی میان ساختار تولید برنامهها و سازوکارهای واقعی تولید، پایش و استقرار در فضاست.
کلمات کلیدی : برنامهریزی فضایی تحول فضایی شکاف برنامه واقعیت تحلیل ساختاریmicmac سکونتگاههای غیررسمی چابهار
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACZFDF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACZFDF
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACZFDF
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر