جستجو
بررسی تحلیلی نقش هوش مصنوعی و سیستمهای اطلاعات جغرافیایی در توسعه سامانههای هوشمند مدیریت بحران شهری
محمد جلالی1 کمیل جعفری تیرتاشی2 عزیزاله قلیپور3
چکیده :
گسترش شهرنشینی، پیچیدهشدن زیرساختها و افزایش مواجهه شهرها با مخاطرات طبیعی و انسانساخت، ضرورت توسعه سامانههای هوشمند مدیریت بحران را افزایش داده است. سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (GIS) زیرساخت مهمی برای مدیریت دادههای مکانی و تحلیل بحران محسوب میشوند؛ بااینحال، در مواجهه با حجم، سرعت، ناهمگونی و پویایی دادههای نوین شهری با محدودیتهایی روبهرو هستند. در مقابل، پیشرفت هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، GeoAI، سنجشازدور، دوقلوهای دیجیتال و مدلهای زبانی بزرگ، امکان توسعه سامانههای پیشبین، تطبیقی و تصمیمیار را فراهم کرده است. این مقاله با رویکرد مروری ـ تحلیلی، مطالعات عمدتاً منتشرشده در سالهای 2024 تا 2026 را بررسی و بر اساس فناوری، نوع داده، روش هوش مصنوعی، کاربرد بحران و سطح تصمیمگیری طبقهبندی میکند. نتایج نشان میدهد که ترکیب AI و GIS در پیشبینی سیلاب، ارزیابی آسیبپذیری، تشخیص خسارت، هشدار سریع، تحلیل ریسک و پشتیبانی تصمیم کاربردهای قابلتوجهی دارد. همچنین، دوقلوهای دیجیتال امکان یکپارچهسازی دادههای مکانی، حسگرها، مدلهای تحلیلی و زیرساختهای شهری را فراهم کرده و مدلهای زبانی بزرگ (LLM) تعامل طبیعیتر با دادهها و سامانههای تصمیمیار را امکانپذیر ساختهاند. با این حال، چالشهایی همچون توضیحپذیری، عدمقطعیت، انتقالپذیری بین شهرها، اعتبارسنجی برخط، حریم خصوصی و امنیت همچنان پابرجاست. مهمترین شکاف شناساییشده، فاصله میان مدلهای تحلیلی و سامانههای عملیاتی تصمیمیار است. در نهایت، معماری پیشنهادی مقاله با یکپارچهسازی AI، GIS، IoT، سنجشازدور، دادههای اجتماعی، دوقلوی دیجیتال و لایه تصمیمیار، یک چرخه بسته شامل ادراک، پیشبینی، شبیهسازی، تصمیمگیری و بازخورد ارائه میکند.
کلمات کلیدی : هوش مصنوعی gis geoai مدیریت بحران شهری مدلهای زبانی بزرگ دوقلوی دیجیتال
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : برنامه ریزی ، مدیریت و طراحی شهری
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACZGAE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACZGAE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACZGAE
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر