شناسایی و اولویت‌بندی ناکارآمدی شهری برای بازآفرینی مکان‌محور: تلفیق همپوشانی وزنی AHP–GIS و آزمون موران در منطقه ۷ شیراز

امیر حیاتی1 مجید دازار2 پریسا مشک‌سار3

چکیده :
بازآفرینی شهری زمانی اثربخش است که محدوده‌های هدف بر اساس همپوشانی هم‌زمان محرومیت‌های اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، دسترسی و محیط‌زیستی شناسایی شوند. هدف پژوهش حاضر، ارائه و آزمون یک چارچوب شفاف مکانی برای شناسایی و اولویت‌بندی بلوک‌های ناکارآمد در منطقه ۷ شهرداری شیراز است. داده‌های سرشماری بلوکی سال ۱۳۹۵، لایه‌های طرح تفصیلی و GIS منطقه، کنترل میدانی و قضاوت‌های مقایسه‌ای ۲۰ متخصص شهرسازی و بازآفرینی در یک مدل ترکیبی GIS–MCDA تلفیق شد. هجده شاخص پس از هم‌جهت‌سازی و نرمال‌سازی به مقیاس صفر تا یک منتقل و با فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی وزن‌دهی شدند؛ نسبت سازگاری ماتریس مقایسه‌ای ۰٫۰۷ به دست آمد. سپس شاخص ترکیبی ناکارآمدی با همپوشانی وزنی در سطح ۱٬۲۱۷ بلوک آماری محاسبه و الگوی فضایی آن با آزمون موران جهانی ارزیابی شد. نرخ بیکاری با وزن ۰٫۲۰۱ مهم‌ترین شاخص بود و پس از آن مجاورت با بافت ناکارآمد موجود، خانوار در واحد مسکونی، مجاورت صنعتی و نرخ باسوادی قرار گرفتند. ۵۵۹ بلوک در طبقه بسیار کم، ۲۱۸ بلوک در طبقه کم، ۲۳۱ بلوک در طبقه متوسط، ۱۶۵ بلوک در طبقه زیاد و ۴۴ بلوک در طبقه بسیار زیاد قرار گرفتند. طبقات زیاد و بسیار زیاد ۱۷٫۲ درصد بلوک‌ها و ۲۱٫۲ درصد جمعیت را دربرمی‌گیرند. مقدار موران جهانی برابر ۰٫۴۵۵۵۲۲ با آماره استاندارد ۵٫۶۵۲۳۹۴ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱ بود که از خوشه‌ای‌بودن فضایی امتیازها حکایت دارد. یافته‌ها بر ضرورت برنامه‌ای مرحله‌بندی‌شده تأکید می‌کند که مداخله فوری در بلوک‌های بسیار زیاد، ارتقای هماهنگ در بلوک‌های زیاد و پیشگیری و پایش در بلوک‌های متوسط را هم‌زمان دنبال کند.

کلمات کلیدی : بازآفرینی شهری ناکارآمدی شهری سیستم اطلاعات جغرافیایی تحلیل چندمعیاره فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی موران جهانی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ACZGKC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ACZGKC

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه