تحلیل تطبیقی کارایی الگوریتم‌های هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) در فرآیند طراحی مفهومی معماری

مصطفی حمزه آقائی1

چکیده :
چکیده گسترش شتابان فناوری‌های هوش مصنوعی زاینده، فرآیند طراحی مفهومی معماری را از الگوی سنتی ترسیم و کاوش بصری به تعاملی نوین میان خرد انسانی و قدرت زایای الگوریتم‌ها متحول ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی کارایی سه خانواده اصلی الگوریتم‌های هوش مصنوعی زاینده (شامل مدل‌های انتشار پنهان، شبکه‌های مولد تخاصمی و سامانه‌های زاینده قاعده‌مند) در مرحله طراحی مفهومی و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر رفتار شناختی طراح انجام شده است. رویکرد پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) با راهبرد تجربی کنترل‌شده است که در آن ۳۰ طراح متخصص در قالب سه گروه همگن، وظیفه طراحی کانسپت یک موضوع یکسان معماری را با اتکا به یکی از این الگوریتم‌ها بر عهده داشتند. ارزیابی خروجی‌ها از طریق داوری کور توسط ۱۰ نفر از متخصصان معماری و بر پایه شاخص‌های اصالت بصری، سازمان‌دهی فضایی، امکان‌پذیری توسعه فنی و نیز پایش شناختی پدیده تثبیت طراحی صورت پذیرفت. یافته‌های حاصل از آزمون‌های آماری و تحلیل مضمون مصاحبه‌ها نشان داد که مدل‌های انتشار پنهان بیشترین کارایی را در تحریک خلاقیت و نوآوری بصری ایفا می‌کنند، اما به دلیل خروجی‌های رستری و فقدان درک هندسی، عملکرد ضعیفی در انطباق با ضوابط عملکردی داشته و طراح را در معرض خطر جدی تثبیت طراحی قرار می‌دهند. در مقابل، سامانه‌های قاعده‌مند بالاترین انطباق با برنامه فیزیکی و امکان‌پذیری توسعه فنی را نشان داده ولی دایره ایده‌پردازی را محدود می‌سازند؛ در حالی که شبکه‌های مولد تخاصمی عملکردی بینابینی در نمودارسازی فضایی ارائه دادند. در نهایت، این پژوهش مدل روش‌شناختی سه‌مرحله‌ای یکپارچه‌ای را پیشنهاد می‌دهد که در آن تلفیق متوالی ایده‌پردازی تصویری، نمودارسازی فضایی و تثبیت هندسی، تحقق کارایی بهینه و هم‌افزایی متوازن انسان و ماشین را در آتلیه‌های طراحی مفهومی معماری تضمین می‌نماید.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی زاینده طراحی مفهومی معماری مدل‌های انتشار پنهان شبکه‌های مولد تخاصمی طراحی قاعده‌مند تثبیت طراحی تعامل انسان و ماشین


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACZHZG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACZHZG

سایر مقالات محل انتشار
  1. مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
  2. بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
  3. تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
  4. نستعلیق به‌مثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
  5. از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
  6. نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
  7. ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
  8. تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
  9. خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاب‌بندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونه‌هایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
  10. تحلیل مؤلفه‌های شکل‌دهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگ‌شولتز
  11. طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  12. تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینه‌سازی فرم ساختمان‌های بلندمرتبه
  13. تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیاده‌راه فرهنگی رشت)
  14. واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
  15. تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر