جستجو
بررسی الگوی طراحی شهری «تابآور» در مواجهه با مخاطرات لرزهای: رویکردی تلفیقی میان ضوابط مهندسی سازه و برنامهریزی شهری
نوروزعلی بهاری سرخه گاو1
چکیده :
با افزایش نرخ شهرنشینی و تراکم فزاینده در کلانشهرهای لرزهخیز، مفهوم «تابآوری شهری» به عنوان پارادایمی کلیدی در مدیریت بحران و توسعه پایدار جایگاه ویژهای یافته است. با این حال، در نظامهای برنامهریزی فعلی، نوعی شکاف میان «ضوابط مهندسی سازه» (که بر ایمنی ساختمانهای منفرد تمرکز دارند) و «اصول طراحی شهری» (که بر عملکرد سیستمهای شهری متمرکز هستند) وجود دارد. این پژوهش با هدف ارائه الگویی تلفیقی برای دستیابی به طراحی شهری تابآور، به تحلیل تعامل میان این دو حوزه در مواجهه با مخاطرات لرزهای میپردازد.
روششناسی این پژوهش مبتنی بر رویکرد «توصیفی-تحلیلی» است که با بهرهگیری از مطالعات کتابخانهای و تحلیل محتوای آییننامههای ملی ساختمان و ضوابط طراحی شهری صورت گرفته است. پژوهش حاضر در ابتدا ابعاد سهگانه تابآوری شامل کالبدی (تراکم و کیفیت بافت)، عملکردی (شریانهای حیاتی و دسترسی) و سازمانی (مدیریت و آمادگی) را بررسی کرده و سپس با استفاده از تکنیک سنتزپژوهی، تداخل و همپوشانی ضوابط مهندسی و برنامهریزی شهری را در قالب یک ماتریس کاربردی استخراج نموده است.
یافتههای این مطالعه نشان میدهد که تابآوری شهری فراتر از مقاومسازی صرفِ ساختمانهاست؛ بلکه متأثر از «ساختار فضایی شهر» است. نتایج مدل پیشنهادی بیانگر آن است که مؤلفههایی نظیر «شبکه معابر پشتیبان»، «جانمایی استراتژیک فضاهای باز به عنوان لرزهگیرهای کالبدی»، و «توزیع سلسلهمراتبی خدمات اضطراری» نقش تعیینکنندهای در کاهش نرخ تلفات و تداوم کارکرد شهر پس از وقوع زلزله دارند. این پژوهش پیشنهاد میکند که برای تحقق تابآوری، باید رویکرد «سازه-محور» سنتی به رویکرد «سیستمی-فضایی» تغییر یابد و در طرحهای تفصیلی و جامع شهری، ضوابط لرزهای به عنوان یک لایه زیربنایی در طراحی الگوهای توده و فضا ادغام گردند. این الگوی تلفیقی میتواند ابزاری کارآمد در دست مدیران شهری و طراحان جهت کاهش آسیبپذیری لرزهای و افزایش ظرفیت بازگشتپذیری شهرها باشد.
کلمات کلیدی : تابآوری شهری مخاطرات لرزهای طراحی شهری مهندسی سازه مدیریت بحران کالبد شهر
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACZHBK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACZHBK
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACZHBK
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر