ارزیابی الگوی توسعه شهر اصفهان بر اساس ابعاد زیست‌پذیری شهری

مهدی کاظمی1 سید معین خدایی2

چکیده :
مقدمه و هدف: امروزه شهرها با چالش‌های متعددی مواجه‌اند که کیفیت زندگی ساکنان را تهدید می‌کند. شهر اصفهان به عنوان یکی از کلان‌شهرهای برتر ایران، در دهه‌های اخیر رشد فیزیکی شتاب‌زده‌ای را تجربه کرده که الگوی آن با اصول توسعه پایدار و زیست‌پذیری همخوانی ندارد. این پژوهش با هدف ارزیابی کمی و کیفی الگوی توسعه شهر اصفهان بر اساس ابعاد پنج‌گانه زیست‌پذیری (اجتماعی، کالبدی، حمل‌ونقل، اقتصادی و زیست‌محیطی) انجام شده است. روش‌شناسی: تحقیق حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) است. اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته از ۶۰ نفر از کارشناسان و متخصصان حوزه شهرسازی و زیست‌پذیری در اصفهان گردآوری شد. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ (۰.۹۳۲) تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای اولویت‌بندی شاخص‌ها و ضریب همبستگی اسپیرمن برای سنجش روابط بین متغیرها با نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که از دیدگاه کارشناسان، شاخص اجتماعی با وزن ۳۴.۴ درصد، مهم‌ترین بعد زیست‌پذیری است و پس از آن به ترتیب شاخص‌های کالبدی (۲۱.۶ درصد)، حمل‌ونقل (۱۹.۱ درصد)، اقتصادی (۱۲.۶ درصد) و زیست‌محیطی (۱۲.۲ درصد) قرار دارند. در سطح زیرمعیارها، بیشترین اهمیت مربوط به «استاندارد شاخص امنیت»، «میزان وقوع آسیب‌های اجتماعی» و «سازگاری کاربری‌ها» بود. آزمون اسپیرمن نشان داد که بین «احساس تعلق به محیط» و «مشارکت شهروندان» (r=۰.۹۵۰)، و نیز بین «کیفیت پیاده‌روها» و «مبلمان شهری» (r=۰.۷۸۱) همبستگی مستقیم و قوی در سطح اطمینان ۹۹.۹ درصد وجود دارد. همچنین، بحران آب، فرونشست زمین، آلودگی هوا و بیکاری به عنوان مهم‌ترین چالش‌های عینی شهر شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: الگوی توسعه شهر اصفهان با اصول زیست‌پذیری فاصله قابل‌توجهی دارد و شهر به ویژه در ابعاد زیست‌محیطی و اقتصادی با نارسایی‌های جدی مواجه است. ضروری است سیاست‌گذاری‌های شهری با اولویت‌دهی به تقویت سرمایه اجتماعی (امنیت و مشارکت)، ارتقای کیفیت کالبدی و مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی، گام‌های مؤثری در جهت تبدیل اصفهان به شهری زیست‌پذیر بردارند.

کلمات کلیدی : توسعه شهری زیست‌پذیری شهر اصفهان تحلیل سلسله مراتبی (ahp) ضریب همبستگی اسپیرمن


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران و توسعه پایدار
محل انتشار : هشتمین کنفرانس بین المللی و نهمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 9iccacs.ir
کد IOI مقاله : ACFE-ACAACZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACFE-ACAACZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. ارزیابی مولفه های پایداری اجتماعی در مجتمع های اداری -تجاری تبریز (نمونه موردی: مجتمع اداری- تجاری برج بلور)
  2. بررسی نظریه فرم تابع عملکرد در آثار معماران مدرن ونقد آن در رویکرد های نوگرا (نمونه موردی آثار معماری والترگروپیوس و میس وندروهه)
  3. از سیاست‌گذاری تا اجرا در مدیریت راهبردی گردشگری ایران: تحلیل تطبیقی هماهنگی نهادی و مشارکت ذی‌نفعان
  4. به کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت ایمنی به منظور کاهش خطرات تجهیز کارگاه ساختمان
  5. ارزیابی الگوی توسعه شهر اصفهان بر اساس ابعاد زیست‌پذیری شهری
  6. بازخوانی نقش فناوری متاورس در معماری منظر و ارتقای نشاط اجتماعی فضاهای عمومی شهر کرمانشاه
  7. تحول سبک‌شناسی معماری معاصر در عصر فناوری‌های دیجیتال: بررسی نقش طراحی و ساخت دیجیتال در شکل‌گیری معماری آینده، BIM و پارامتریک
  8. بررسی نقش BIM در تحقق هوشمندی ساختمان با تأکید بر معماری اطلاعات (مطالعه موردی ساختمان The Edge)
  9. پارادوکس ساخت افزایشی: بازخوانی سبک صناعت در عصر چاپ سه بعدی بتن
  10. طراحی داخلی چرخه‌ای در بازسازی مسکن آپارتمانی: چارچوبی برای حفظ، جداسازی و سازگاری اجزای داخلی
  11. از تزئین بصری تا بازآفرینی شهری: تحلیل عملکرد اجتماعی و هویت‌محور مجسمه‌ها و المان‌های میادین شهر اسفراین
  12. ظرفیت‌های روش‌شناختی نظریه داده‌بنیاد در مطالعه فرایند مشارکت در بافت‌های فرسوده شهری؛ با تأکید بر رویکرد اشتراوس و کوربین
  13. تبیین ظرفیت‌ها و چالش‌های مشارکت شهروندان در بازآفرینی بافت‌های فرسوده با تأکید بر پایداری اجتماعی؛ مطالعه موردی محله نظام‌آباد تهران
  14. کاربرد فناوری دیجیتال توین (Digital Twin) در مدیریت، ارزیابی و پایش سلامت زیرساخت‌های شهری
  15. تبیین الگوی بهره‌گیری از میراث فرهنگی ناملموس در توسعه دیپلماسی فرهنگی و برند شهری؛ مطالعه موردی شهر شهرکرد