جستجو
از حکمروایی تا توانمندسازی: تحلیل ساختاری چالشهای نهادی و راهکارهای مداخله در سکونتگاههای غیررسمی اهواز با رویکرد آیندهپژوهی
فاطمه قره چمنی1 علاء عبیات2
چکیده :
سکونتگاههای غیررسمی در کلانشهر اهواز به یکی از پیچیده و پایدارترین چالشهای توسعهشهری ایران تبدیل شدهاند. با پهنهای بیش از ۳۰۰ کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر ۴۰۰ هزارنفر که حدود ۳۵ درصد از وسعت شهر را در بر میگیرد، اهواز با یک مسئله ساختاری و فراگیر مواجهاست، نه یک آسیبِحاشیهای. پژوهش حاضر با هدف تحلیلساختاری چالشهاینهادی و ارائه راهکارهایمداخله در سکونتگاههای غیررسمی اهواز با رویکرد آیندهپژوهی انجام و به این پرسش پاسخ داد که موانع نهادی اصلی در مسیر ساماندهی این پهنهها چیست و چه سناریوهایی برای حرکت از حکمروایی به توانمندسازی قابل تصور است. روشتحقیق از نوع ترکیبی با طرح اکتشافی-تبیینی بود. دادهها از طریق مرور نظاممند ادبیات، پرسشنامه ماتریس تأثیرات متقابل در پانل ۱۵ تا ۲۰ نفره خبرگان، مصاحبه نیمهساختاریافته و تحلیلمحتوایاسنادسیاستی گردآوری شد. تحلیل دادهها با نرمافزارهای MICMAC (تحلیل ساختاری)، SPSS (پایایی و توافق خبرگان) و روش تحلیل تأثیرات متقابل متوازن (سناریونگاری) انجام شد. یافتهها نشانداد که موانع نهادی—بهویژه تفرق اطلاعاتی و عدم شفافیت دادهها، تعارض میان نهادهای محلی و ملی، تمرکزگرایی، و ضعف شاخصهای حکمروایی خوب (مسئولیتپذیری، شفافیت، مشارکتپذیری و عدالتمحوری)—گلوگاه اصلی در مسیر ساماندهی هستند و بعد حکمرانی با بار عاملی ۱٫۶۸، تعیینکنندهترین عامل در سیاستگذاری این حوزه شناختهشد. تحلیلساختاری ۱۶ راهبرد نشانداد که «توانمندسازی» رتبهاول و «بهسازی محیطی» رتبهدوم را به خود اختصاص دادهاند، اما تحقق توانمندسازی مشروط به اصلاح شاخصهای حکمروایی است. الگویمهاجرتواسکان نیز چندبعدی است: ۴۱٫۳ درصد از ساکنان برای «یافتن شغل» و ۵۰٫۳ درصد به دلیل «ارزانی زمین و مسکن» اسکان یافتهاند و ترکیب قومی (۶۷٫۵ درصد عرب، ۳۰٫۴ درصد بختیاری) حاکی از ضرورت سیاستهای فرهنگآگاه است. نتیجهگیری نهایی آن است که ساماندهی این پهنهها پیش از آنکه یک مسئلهکالبدی یا مالی باشد، یک مسئلهحکمروایی و مهندسینهاد است و بدون اصلاح شاخصهای حکمرواییخوب، ایجاد نظام اطلاعات یکپارچه و طراحی سازوکارهای مشارکت واقعی ساکنان، هیچ راهبردی - از جمله توانمندسازی - به نتیجه پایدار نمیرسد.
کلمات کلیدی : سکونتگاه غیررسمی حکمروایی شهری توانمندسازی آیندهپژوهی بافت فرسوده
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : icarcau.com
کد IOI مقاله : ABKD-ACAACA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABKD-ACAACA
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABKD-ACAACA
سایر مقالات ارائه دهنده
- ارزیابی ریسک محله کوروش اهواز با روش WF و ارائه راهکار های مهندسی و مدیریتی
- بازطراحی فضاهای عمومی شهری با هدف افزایش حضورپذیری زنان ( نمونه موردی : کلانشهر اهواز)
- ارزیابی ریسک با روش W.F و ارائه راهکار
- واکاوی اقتصاد خرد مسکن در عصر کوچکسازی اجباری (از زیست اشتراکی تا فقر پنهان سکونتی در تهران)
- از حکمروایی تا توانمندسازی: تحلیل ساختاری چالشهای نهادی و راهکارهای مداخله در سکونتگاههای غیررسمی اهواز با رویکرد آیندهپژوهی
- Synergy of 3D Concrete Printing and Industrialized Construction: An Integrated Framework for Material Optimization, Structural Performance, and Sustainability in the Building Industry
سایر مقالات محل انتشار
- بررسی نقش ظرفیت اکولوژیکی شهری در تحقق عدالت فضایی و محیطزیستی
- الومینیوم اکسید ونقش ان بر پخت کلینکر
- Adaptive Integrated Land Management Framework (AILMF): A Data-Driven Model for Optimizing Land Uses in Iran s Arid and Semi-Arid Regions
- An insight into the Iranian garden design (A Nexus of Social Interaction, Cultural Exchange)
- تحلیل راهبردهای طراحی فضاهای سبز پایدار در پارکهای حاشیه شهری و نقش مدیریت شهرداری در تحقق پایداری زیستمحیطی
- بررسی اهمیت ادراک بصری در کالبد شهری با رویکرد معماری پایدار
- بررسی نقش فناوری نانو و مدل سازی اطلاعات ساختمان در مدیریت تدارکات در پروژههای ساخت و ساز برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار
- بررسی رویکردهای نوین در طراحی ساختمان های موقت پایدار برای مناطق پس از جنگ در استان قم.
- بستر سازی مناسب در طراحی فضاهای کودک محور برای ارتقا خلاقیت
- بررسی میزان صرفه جویی زمانی ناشی از کاربرد فناوری پیش ساختگی در ساختمان سازی
- تدوين مولفه هاى كالبدى در ارتقاى سرزندگى محيطى در فضاهاى باز و بسته (مطالعه موردى: مجتمع هاى تجارى-تفريحى)
- مدیریت دمایی و کنترل ترک خوردگی بتن حجیم در سازههای هیدرولیکی؛ مطالعه موردی پروژه جمع آوری آبهای سطحی و کنترل سیلاب معدن مس سونگون
- Zero-Carbon Architecture Strategies: Vernacular Insights in Iranian Hot Arid Climate
- بهینهسازی چندهدفه سایهبانهای پنجره با رویکرد تقابل نور روز و مصرف انرژی در اقلیم گرم و خشک (مطالعه موردی: ساختمانهای اداری اصفهان)
- بررسی نقش اصول بیوفیلیک در طراحی مدارس ابتدایی با هدف ارتقای خلاقیت کودکان