مدرنیزاسیون و بازبینی هویت جنسیتی در پوشاک زنان: مطالعه تطبیقی ایران و فرانسه (۱۹۰۷-۱۹۲۵)

فاطمه قاسمی1 فرشته کیاوش2

چکیده :
پوشاک زنان در آغاز قرن بیستم فراتر از کارکرد پوشانندگی، عرصه‌ای برای بازنمایی هویت اجتماعی و جنسیتی و بازتاب فرایند مدرنیزاسیون جوامع بود. در فاصله سال‌های ۱۹۰۷ تا ۱۹۲۵، ایران و فرانسه هر دو با فرایندهای مدرنیزاسیون روبه‌رو شدند که بر شرایط زندگی زنان و شیوه‌های پوشش آنان اثر گذاشت؛ بااین‌حال، تفاوت در ساختارهای اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و اقتصادی، مسیر، سرعت و دامنه این تغییرات را متفاوت ساخت. این پژوهش با رویکرد تاریخی-تطبیقی و روش کیفی مبتنی بر تحلیل اسناد مکتوب و تصویری، رابطه میان مدرنیزاسیون، تحول فرم و کارکرد پوشاک و بازتعریف هویت جنسیتی را در دو جامعه بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در ایران، مدرنیزاسیون در پوشاک زنان عمدتاً تدریجی، گزینشی و با تمایز آشکار میان پوشش اندرونی و بیرونی رخ داد و تحت تأثیر هنجارهای مذهبی، ساختار خانواده و تفکیک فضای خصوصی-عمومی محدود ماند. انقلاب مشروطه مهم‌ترین عامل آغازگر و تسریع‌کننده این فرایند بود، اما به دلیل موانع فرهنگی و مذهبی شتاب آن محدود باقی ماند. در فرانسه، مدرنیزاسیون از طریق تحولات صنعت مد، فعالیت طراحان، جنگ جهانی اول و تغییر نیازهای روزمره، مستقیماً بر فرم، ساختار و کارکرد لباس اثر گذاشت و الگوهایی چون «زن نو» و سیلوئت ساده‌تر را شکل داد. جنگ جهانی اول مهم‌ترین عامل تسریع‌کننده این تغییرات بود. در هر دو جامعه، پوشاک عرصه‌ای برای مذاکره میان هنجارهای موجود و شرایط جدید زندگی زنان بود، اما تغییر لباس به‌تنهایی معادل دگرگونی کامل جایگاه اجتماعی آنان نبود.

کلمات کلیدی : مدرنیزاسیون هویت جنسیتی ایران پوشاک زنان فرانسه 1907 1925


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : هشتمین کنفرانس بین المللی و نهمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 9iccacs.ir
کد IOI مقاله : ACFE-ACADBB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACFE-ACADBB

سایر مقالات محل انتشار
  1. ارزیابی مولفه های پایداری اجتماعی در مجتمع های اداری -تجاری تبریز (نمونه موردی: مجتمع اداری- تجاری برج بلور)
  2. بررسی نظریه فرم تابع عملکرد در آثار معماران مدرن ونقد آن در رویکرد های نوگرا (نمونه موردی آثار معماری والترگروپیوس و میس وندروهه)
  3. از سیاست‌گذاری تا اجرا در مدیریت راهبردی گردشگری ایران: تحلیل تطبیقی هماهنگی نهادی و مشارکت ذی‌نفعان
  4. به کارگیری هوش مصنوعی در مدیریت ایمنی به منظور کاهش خطرات تجهیز کارگاه ساختمان
  5. ارزیابی الگوی توسعه شهر اصفهان بر اساس ابعاد زیست‌پذیری شهری
  6. بازخوانی نقش فناوری متاورس در معماری منظر و ارتقای نشاط اجتماعی فضاهای عمومی شهر کرمانشاه
  7. تحول سبک‌شناسی معماری معاصر در عصر فناوری‌های دیجیتال: بررسی نقش طراحی و ساخت دیجیتال در شکل‌گیری معماری آینده، BIM و پارامتریک
  8. بررسی نقش BIM در تحقق هوشمندی ساختمان با تأکید بر معماری اطلاعات (مطالعه موردی ساختمان The Edge)
  9. پارادوکس ساخت افزایشی: بازخوانی سبک صناعت در عصر چاپ سه بعدی بتن
  10. طراحی داخلی چرخه‌ای در بازسازی مسکن آپارتمانی: چارچوبی برای حفظ، جداسازی و سازگاری اجزای داخلی
  11. از تزئین بصری تا بازآفرینی شهری: تحلیل عملکرد اجتماعی و هویت‌محور مجسمه‌ها و المان‌های میادین شهر اسفراین
  12. ظرفیت‌های روش‌شناختی نظریه داده‌بنیاد در مطالعه فرایند مشارکت در بافت‌های فرسوده شهری؛ با تأکید بر رویکرد اشتراوس و کوربین
  13. تبیین ظرفیت‌ها و چالش‌های مشارکت شهروندان در بازآفرینی بافت‌های فرسوده با تأکید بر پایداری اجتماعی؛ مطالعه موردی محله نظام‌آباد تهران
  14. کاربرد فناوری دیجیتال توین (Digital Twin) در مدیریت، ارزیابی و پایش سلامت زیرساخت‌های شهری
  15. تبیین الگوی بهره‌گیری از میراث فرهنگی ناملموس در توسعه دیپلماسی فرهنگی و برند شهری؛ مطالعه موردی شهر شهرکرد