جستجو
واکاوی نظام تاثیرات ارزشی و هنجاری جامعه ی ایرانی بر معماری هم عصر خود؛ (نمونه موردی: مدرسه البرز تهران و مدرسه ابراهیم خان کرمان)
علی حافظی بختیاری1 مهدی پرچمی برجوئی2
چکیده :
معماری هر دوره، بازتابدهندهی نظامهای ارزشی و هنجاری جامعهای است که آن را پدید آورده است. این پژوهش با تمرکز بر دو نمونهی موردی —مدارسِ دورههای قاجار و پهلوی— بررسی میکند که چگونه ورود اندیشهی مدرن به ایران، نظامهای فضایی معماری، بهویژه مفهوم «حریم خصوصی» را دگرگون ساخته است. این مطالعه با بهرهگیری از روششناسی توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اجتماعی-فرهنگی پیرامون سنت، مدرنیته و عصر قاجار، به مقایسهی «مدرسهی ابراهیمخان» در کرمان (نمونهای از گونهشناسی سنتی و درونگرا) با «مدرسهی البرز» و «خانهی معاون جردن» (که بهعنوان اقامتگاه معلمان، نمونهای از گونهشناسی مدرن و برونگراست) میپردازد. این مقایسه بر اساس شش معیار صورت گرفته است: نظام کالبدی، ورودی، نقش خودرو، پلکانها، گردش فضایی (سیرکولاسیون)، نما و حریم خصوصی. یافتهها نشان میدهند که معماری مدرسهی ابراهیمخان بر پایهی اصل «محرمیت» (حریم خصوصی/خلوت) و انعطافپذیری عملکردی شکل گرفته است؛ بهطوری که اجزای آن مستقیماً به حیاط مرکزی متصل بوده و کلیتی یکپارچه را تشکیل میدهند. در مقابل، در مدرسهی البرز، اجزای تشکیلدهنده به هویتها و عملکردهای مستقل و ثابتی دست یافتند؛ مسیرهای حرکتی به درون ساختمان منتقل شدند و پلکانها و ورودیها به عناصر معماری شاخص و تعیینکنندهای بدل گشتند. مهمترین پیامد این دگرگونی، تغییر در مقیاس حریم خصوصی است: از مقیاس «خانواده» (یا خانوار) به مقیاس «فرد». در «خانهی معاون جردن»، برای هر معلم فضایی خصوصی با عملکردی ثابت در نظر گرفته شده است؛ ویژگیای که در بخشهای اقامتیِ مدرسهی ابراهیمخان وجود نداشت.
کلمات کلیدی : سنت و تجدد معماری قاجاریه مدرسهی ابراهیم خان کرمان مدرسهی البرز تهران
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACAEEB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACAEEB
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACAEEB
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر