تبیین شاخصهای ریخت شناختی شهری

مرضیه دارابی1 محمود قلعه نویی2 حسین خسروی3

چکیده :
شهرها سیستم¬های پویایی هستند که طی سالیان دراز و متاثر از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و طبیعی شکل گرفته‌اند. برای بررسی و مداخله در چنین سیستم¬های پیچیده‌ای، استفاده از روش¬های انعطاف¬پذیر توصیه شده تا طرح¬ها منطبق با پیچیدگی¬هایی که در طی زمان کالبد را تحت تأثیر قرار داده همخوانی داشته، امکان تطبیق با بافت موجود را داشته باشند. در طراحی پارامتریک، که با هدف ساده¬سازی مسائل پیچیده شهری صورت می‌گیرد، به جای ارائه یک راه حل قطعی، از طریق قوانین طراحی موجود در بافت مجموعه¬ای از راه‌حل‌ها تدوین می¬گردد. این روش بجای توصیف صرف ویژگی¬های بافت موجود به روابط اجزای تشکیل¬دهنده آن پرداخته و دستور زبان شکل حاکم بر بافت شهری را تبیین می¬کند. هدف این پژوهش شناسایی شاخص¬های ریخت¬شناختی در راستای تبیین روابط و قوانین حاکم بر عناصر کالبدی شهری است. برای شناسایی این شاخص¬ها، شهر به عنوان محیط ساخته شده در آنتولوژی شهری مورد بررسی قرار گرفته و شاخص¬های ریخت¬شناختی قطعات، بلوک¬ها و معابر شهری به عنوان عناصر ریخت¬شناختی در شهر تبیین شده است. شاخص¬های بدست آمده برای بررسی قطعات شهری سطح اشغال، تراکم ساختمانی، ارتفاع، دانه¬بندی، نسبت پر و خالی و کشیدگی می¬باشد. مساحت بلوک¬های شهری اولین شاخص ریخت¬شناختی این عنصر شهری است. همچنین برای تبیین ابعاد بلوک¬ها، دو بعد مختلف عمق و پهنای بلوک تبیین می¬گردد. برای اندازه¬گیری عمق از شاخص عمق شعاعی و برای اندازه¬¬گیری پهنای بلوک از متوسط طول و پهنای مربعی استفاده می¬شود. برای محاسبه میزان پیچیدگی بلوک از دو شاخص فشردگی مربعی و کشیدگی بهره گرفته می¬شود. همچنین محصوریت بلوک با استفاده از طول لبه بلوک و میزان پیوستگی آن محاسبه می¬شود. برای محاسبه تراکم بلوک شهری از ماتریس سپیسمیت استفاده می¬شود که در آن رابطه بین سطح اشغال، تراکم ساختمانی، تعداد طبقات و نسبت فضای باز محاسبه می¬گردد. برای بررسی ریخت¬شناختی معابر پیکربندی آن¬ها با رویکردی توپولوژیک به انواع مختلف درختی، شعاعی، خطی و ترکیبی تقسیم بندی شده است.

کلمات کلیدی : ریخت‌شناسی شهری الگوهای کالبدی دستورزبان شکل


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-AKDZA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-AKDZA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. تبیین شاخصهای ریخت شناختی شهری
سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)