مبانی وشاخص های پایداری اجتماعی در برنامه ریزی شهری

دکتر حمید محمدی1 نجمه اسحقی2

چکیده :
مفهوم توسعه پایدار ابتدا و در سال 1972، صرفاً بر روی اهداف زیست محیطی متمرکز بود، بتدریج سیاستگذاران متوجه اهمیت ابعاد دیگری چون ابعاد اقتصادی و اجتماعی برای دستیابی به یک جامعه پایدار شدند. پایداری اجتماعی از سال 1992 و پس از کنفرانس زمین در ریودوژانیرو و مطرح شدن برنامه دستورکار 21 ، به عنوان یکی از ابعاد اصلی توسعه پایدار شناخته شد. در بسیاری از دیدگاه ها پایداری اجتماعی را پیوند دهنده میان سایر ابعاد پایداری می دانند و آن را به عنوان هدف نهایی توسعه پایدار، که همان رسیدن به یک جامعه پایدار است مطرح می کنند. امروزه پایداری اجتماعی مورد اقبال بسیاری از سیاستگذاران و برنامه ریزان خصوصاً در حوزه برنامه ریزی شهری قرار گرفته است و در پژوهش های بسیاری، بدلیل اهمیت موضوع، به سنجش سطح پایداری اجتماعی با استفاده از شاخص های مختلف و بعضاً ارائه راهبردهایی در این خصوص، پرداخته شده است از آنجائیکه در این پژوهش ها از شاخص های مختلف و متفاوتی که بر یک مبنای یکسان و تعریف شده از سوی یک دستگاه برنامه ریزی در سطح کلان قرار ندارند، استفاده شده است، نمی توان عملاً با تکیه بر نتایج این سنجش ها، درباره سطح پایداری اجتماعی یک جامعه قضاوت نمود و به ارائه راهبردهایی صحیح و موثر پرداخت. لذا با توجه به تاثیر گسترده شاخص ها در شناخت یک موضوع و نقش آن ها در جهت گیری مدیران و برنامه ریزان به سوی اهداف و تخصیص بهینه منابع و ضرورت اهتمام و دقت کافی در تعیین شاخص ها، در نوشتار حاضر سعی بر این است که یک طبقه بندی جامع از شاخص های اجتماعی موثر از برنامه ریزی شهری (شاخص هایی که از طریق برنامه ریزی شهری می توان به طور مستقیم و غیر مستقیم کنترل آن ها را بدست گرفت و به سطح استاندارد جوامع پایدار رساند) ارائه گردد. تا شاید بتواند در تحقیقات بعدی به عنوان زبان مشترک، ملاک عمل برنامه ریزان در این حوزه پژوهشی قرار گیرد. بدین منظور پس از بررسی بیش از 15 نمونه داخلی و خارجی و همچنین جمع آوری تعاریف و دیدگاه های مختلف با استفاده از منابع معتبر، درباره پایداری اجتماعی، یک سری معیارها و شاخص ها در مورد مفهوم پایداری اجتماعی ارائه شده است. روش تحقیق از نوع مروری و روش جمع آور اطلاعات، از طریق مراجعه به کتابخانه و منابع معتبر و بررسی سوابق تحقیق می باشد.

کلمات کلیدی : توسعه پایداری اجتماعی معیار شاخص زیرشاخص سنجه


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-AKEHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-AKEHH

سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)