بررسی آسیب شناسی و مرمت مسجد جمعه اردبیل (با رویکرد نقد و بررسی اقدامات مرمتی گنبد)

مجتبی رضازاده اردبیلی1 رومینا رضازاده اردبیلی2

چکیده :
مسجد جامع اردبیل در بافت تاریخی و قدیمی شهر اردبیل با شماره ثبت 248 مورخ 28/03/1315 ثبت ملی گردیده است. مسجد در محل تلاقی محله¬های پیر شمس الدین و عبدالله شاه روی یک تپه باستانی واقع شده است. پاره ای از متون متأخر از این اثر با نام جمعه مسجد که بین اهالی مشهور است، یاد کرده¬اند. مسجد در دوره های مختلف اسلامی بویژه دوره سلجوقی شکل گرفته و تا اوایل صفوی، آباد بوده است. مسجد دوره سلجوقی و ایلخانی بسیار گسترده تر و عظیم تر بوده و بنای سر پای موجود، صرفاً گنبد خانه، و ایوان مسجد بزرگ را تشکیل می¬داده است. مسجد دوره سلجوقی در اثر زلزله و حمله ویرانگر مغول در سال 617 ه.ق تخریب گردید. سپس در نیمه دوم قرن هفتم هجری یعنی عصر ایلخانان مسجد دوباره مرمت اساسی شده است. هیچ منبعی از تاریخ دقیق خراب شدن گنبد و شبستان¬های مسجد عصر ایلخانی سخن نگفته است و به نظر می¬رسد که بعد از ساخت و سازهای دوره ایلخانی و احتمالاً قرن نهم هجری به بعد این تخریب صورت گرفته باشد. در سال¬های اخیر گنبد مسجد بازسازی شده است. در پژوهش حاضر ما به شناخت مسجد جمعه اردبیل، آسیب شناسی و نقد و بررسی مرمت و بازسازی گنبد می¬پردازیم. و در پی پاسخگویی به این پرسش‌ها می باشیم: 1- مهمترین عوامل آسیب رسان به مسجد و تخریب گنبد چه می باشد 2- در آسیب شناسی مسجد جمعه اردبیل با در نظر گرفتن عارضه های متفاوت آنها چه راهکارهایی برای تقرب به درمان معرفی می¬گردد 3-چگونه با توجه به مطالعات و بررسی جدول SWOT مرتبط با موضوع مرمت گنبد را می-توانیم مورد نقد و بررسی قرار دهیم، روش تحقیق تفسیری- تاریخی وگردآوری از طریق مطالعات کتابخانه ای و بازدیدهای میدانی می‌باشد. همچنین به خاطر تحلیل و توصیفات علمی در بخش آسیب شناسی و مبانی نظری تحقیق کیفی را نیز شامل می¬گردد. به علت اینکه مطالعات انجام شده بر روی موضوع و سورژه خاصی(جمعه مسجد اردبیل) است در نتیجه پژوهش موردی نیز در این تحقیق به کار برده می ¬شود در نهایت به جهت اینکه به طور همزمان چند مورد از روش¬های تحقیق اشاره شده را در بر می¬گیرد دارای راهبرد ترکیبی می باشد

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي جمعه مسجد آسیب شناسی نقد و بررسی بازسازی مرمت گنبد


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsau.ir
کد IOI مقاله : XYEA-BABFF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYEA-BABFF

سایر مقالات محل انتشار
  1. بهسازی لرزه ای مخازن مرتفع با استفاده از جداساز پایه با در نظر گرفتن اندرکنش سازه و سیال
  2. نقش علوم رفتاری درطراحی ساختمان اداری با رویکرد اثر محیط ساخته شده بر نظام فعالیت
  3. تحلیل و ارزیابی هزینه ها و منافع ایجاد تغییرات در راهها با استفاده از رژیم جاده ای
  4. نگرشی بر رویکردها، الگوها وراهبردهاي بهسازي ونوسازي بافت های فرسوده شهری
  5. معرفی مهار جایگذاری مستقیم با رویکرد استفاده در پایدارسازی خاک ساحل و دریا
  6. شناخت عوامل موثر بر مدیریت شهری در احیای گردشگری با رویکرد توسعه پایدار . مطالعه موردی : شهر مرودشت
  7. چیدمان پویای کاربری¬های شهری با کمک عامل فازی در محیط GIS
  8. مصالح پایدار بنیان
  9. نگاهی نو به سنت و مدرنیته از دیدگاه فرهنگ و هنر شرق و غرب
  10. مقایسه الگوی محله در شهرسازی ایرانی- اسلامی با الگو های عام اولیه در شهر سازی مدرن از منظر ویژگی ها و مفاهیم ، بررسی موردی محله وقت‌الساعت یزد
  11. بررسی تأثیر عوامل تهویه طبیعی و عناصر ویژه معماری در گذشته بر روی بنا و جایگزینی آن با دیگر عناصرحال حاضر در معماری معاصر
  12. نقش نسل نوین شهرهای جدید ایران در تامین مسکن در افق 1404
  13. الگوی معماری پایدار در اقلیم سرد و کوهستانی با نگاهی به مسجد سنگی ترک
  14. بررسی نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار کشاورزی (مطالعه موردی دهستان معجزات شهرستان زنجان)
  15. ارزیابی و تحلیل استفاده از عناصر اقلیمی در معماری مساکن با رویکرد مشارکت مدیران و معماران شهری (مطالعه موردی: شهرستان یزد)