جستجو
تأثیر مراسم آئینی بر ارتقاء پیوندهای اجتماعی، با احیای قرارگاه-های مذهبی-آئینی در شهر
محیا قوچانی1 محمد تاجی2
چکیده :
بررسی مراسم سوگواری در ایام محرم و مکان¬های اجرای این مراسم در جوامع شیعه¬نشین نشان می¬دهد که این مکان¬ها می¬توانند تأثیر بسیار مهمی در هویت¬بخشی به معماری و شهرسازی این شهرها داشته باشند. مراسم آئینی سنتی به خصوص تعزیه و شبیه¬خوانی به عنوان عناصر فرهنگی پویا که از اعتقادات و باورهای انسانی نشأت گرفته، نقش مؤثری در افزایش پیوندهای اجتماعی افراد ایفا می¬کند. نظریه¬ی پیوند اجتماعی هیرشی به عنوان چارچوب تحقیق، زیرشاخه¬های نظریه¬ی کنترل اجتماعی بوده و مؤلفه¬های آن، مشارکت اجتماعی، باور، دلبستگی و تعهد است. با توجه به ویژگی¬های فرهنگی کشور ما و به¬ویژه نقش اسلام و باورهای دینی، در هویت ملی و اجتماعی ایرانیان، بررسی چیستی و ماهیت ویژگی¬های کالبدی فضاهای آئینی بدیهی می¬نماید. فرض براین است که فضاهای آئینی (حسینیه¬ها) بر میزان پیوند اجتماعی افراد تأثیرگذار است و باعث افزایش سطح هویت فرهنگی در شهرها می¬شود. از این¬رو سؤالاتی از این دست مطرح می¬شود که آیا معماری می¬تواند به اعتلاء و باززنده¬سازی فرهنگ و نمایش¬های آئینی کمک کند؟ معماری فضاهای آئینی چه تأثیری بر میزان مشارکت اجتماعی افراد دارد؟ در مقاله حاضر، براساس روش تحقیق توصیفی- تحلیلی، بحث در خصوص اینکه فضاهای آئینی چیست و قرارگاه¬های مذهبی-آئینی مانند حسینیه¬ها باید دارای چه مؤلفه¬هایی باشند، بیان شده است. در ادامه به بررسی شاخص های کالبدی حسینیه¬ها و تطبیق این شاخصه¬ها با مؤلفه¬های برقراری پیوند اجتماعی، پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان می¬دهد که قرارگاه¬های مذهبی-آئینی چه از نظر عملکردی، چه کالبدی و معنایی، برشهروندان و محیط شهری تأثیرگذارند. لذا ساماندهی به این فضاها، موجب ارتقاء پیوندهای اجتماعی می¬شوند.
کلمات کلیدی : مراسم آئینی پیوندهای اجتماعی حسینیه¬ها قرارگاه¬های مذهبی آئینی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : تجلیات کالبدی و اجتماعی بناهای مذهبی
محل انتشار : کنفرانس معماری ایران؛ گذشته، اکنون و آینده با مضمون ویژه: فضاهای مذهبی و آئینی
آدرس وب سایت کنفرانس : irarchconf.ir
کد IOI مقاله : XYHH-BKFZG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYHH-BKFZG
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- مقایسه ی تطبیقی سلسله مراتب فضایی در بناهای مسکونی دوره ی صفویه و معاصر
- تبیین تاثیر متقابل شناسه های محیط-رفتار بر بهینه سازی الگوی مسکن در محیطهای مسکونی تاریخی
- خلاقیت در معماری
- تجلی مفهوم تعاملات اجتماعی از محلات سنتی تا مجتمع¬های بلندمرتبه مسکونی معاصر
- بازشناسی مفهوم تاریخ و فرهنگ در حوزه معماری
- اندیشه علمی در طراحی
- گونه شناسی کتیبه ارسی
- بازشناسی باغ علی نقی خان تفت
- «تحلیل رویکرد فنومنولوژیک در آرامگاه حکیم عمر خیام»
- سیر تحول هنر کاشی کاری در معماری بناهای مذهبی و اسلامی
- بررسی و نیاز سنجی فضاهای جمعی با تاکید بر عملکرد تکایا در زمان برگزاری مراسم آیینی
- تأثیر قنات قصبه گناباد بر روند شکل گیری ساختار شکل شهر از گذشته تاکنون و ارائه بهترین جهت توسعه شهر در آینده با استفاده از تکنیک سوات و روش وزن دهی AHP
- تأملی پیرامون تعریف هویت ایرانی اسلامی در شهر و معماری (با نگاهی به مفهوم جهان بینی و فرهنگ)
- تحلیل زیبایی شناختی مسجد سردار ارومیه
- بررسی تأثیرات جریانات سنت گرا، نوگرا و فرانوگرا بر معماری مساجد معاصر با محوریت شهر تهران