جستجو
تحلیل و بررسی عناصر بصری در قرآنهای نفیس دوره ی ایلخانی
زهرا عقیلی1 نصراله تسلیمی2 جواد آقاجانی3
چکیده :
پس از ورود اسلام به ایران کتابت و تزئین صفحات قرآن اهمیّت ویژه ای پیدا کرد. علت رشد و اعتلای این هنر را می توان، بهره گیری مسلمانان ایرانی از عناصر پایدار هنر ایرانی در چهارچوب دستورات و مقیدات قرآن کریم دانست. از آن جایی که قرآن آرائی و هنر تذهیب قرآنها را می توان بستری جهت بروز و ظهور ویژگیهای هنری هر دوره از تاریخ هنر اسلامی ایران دانست، لذا اهمیّت بررسی و شناخت تزئینات قرآنی بر ما روشن می شود. با توجه به اینکه مقاله ی حاضر به مطالعه و بررسی عناصر بصری حاکم بر تزئینات صفحات مذهّب قرآنهای نفیس دوره ی ایلخانی پرداخته، روش تحقیق توصیفی - تحلیلی است. بدین منظور از مجموعه ی قرآنی استاد نادر قلی نادری رارانی که به عنوان جامعه ی آماری در نظرگرفته شد، ده نمونه از صفحات مذهّب برتر بر اساس ویژگیهای مشترک و غیر مشترک با روش وضعی انتخاب و با روش کتابخانه ای و میدانی با استفاده از فیش برداری و کارت مشاهده مطالب مورد نیاز گردآوری و جهت تجزیه وتحلیل به نمونه های خطی تبدیل شد. نتایج حاصل از پژوهش که به صورت کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است بیانگر آن است که در تحلیل خطی آثار، خطوط افقی غالب اند، به خصوص در صفحاتی که سادگی بیشتری دارند حرکت چشم در جهت افقی و متمرکز بر خطوط خوشنویسی است. در ترکیب بندی آثار فرم مستطیل مشهود است که وجود مثلث ها و دایره ها و اشکال غیر هندسی بیرون کادر اصلی چشم را به فضای بیرون از کادر هدایت می کند. در تمامی آثار عنصر رنگ، بافت و فرم با تعادل و تناسب خاصّی ترکیبی منسجم را به وجود آورده، رنگ غالب در آثار بررسی شده طیفی از مکملهای آبی- نارنجی است.
کلمات کلیدی : عناصر بصری قرآن های نفیس دوره ی ایلخانی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنر و باستانشناسی
محل انتشار : کنفرانس بینالمللی نقش هنر و معماری در ارتباطات علمی ایران و جهان عرب
آدرس وب سایت کنفرانس : irarconf.ir
کد IOI مقاله : XAGD-CGZZD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XAGD-CGZZD
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XAGD-CGZZD
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- الفارسية والإسلام: التيّارات اللغوية والأدبية بين الفارسية والعربية في ظل الحضارة الإسلامية
- ساحت بوم و مسکن بومی از منظر معماران بومگرا بازشناسی اندیشه¬های حسن فتحی و محمدکریم پیرنیا
- تأملی در ساختارشناسی بصری نقوش تزئینی در معماری (نمونه موردی: پنج نگاره منتخب از بناهای نسخه شاهنامه شاه طهماسب)
- حکمت کاربرد عدد هشت در معماری اسلامی
- تأثیرات میانرودان بر ایران در زمینهی آثار هنری، رسوم درباری، آیینها و جشنها
- هنر فلزکاری ساسانی و چگونگی انتقال و تاثیر آن بر فلزکاری اسلامی
- نقش معماری مدرن بر شکل گیری و ساخت مدارس در دوران معاصر ایران
- ریشهشناسی داستان حاملان عرش خداوند در متون عربی بر پایهی نجوم و بازتاب آن در در آثار هنری ایران
- تحلیل و بررسی عناصر بصری در قرآنهای نفیس دوره ی ایلخانی
- معماری و نظام بازارها در ایران و سرزمینهای عربی (نمونه موردی بازارهای کاشان و دمشق)
- بررسی تطبیقی مقرنس در معماری ایران و عرب؛ رویکردی زبان شناختی
- نقش ایرانیان در حفظ و اشاعه موسیقی در تمدن اسلامی در سده های نخستین
- تحلیل خاستگاه معنایی و محتوایی فرمهای آرابسک. عَرَبِسک (تاک و پیچک) در جهان اسلام
- بررسی مذهب شیعه در شکل گیری معماری ارامگاهی: نمونه مطالعاتی امامزاده یحیی ورامین
- بررسی اجمالی تاثیر فرهنگ و اقتصاد (سکه) ایران بر اعراب اوایل دوران اسلامی