تحلیل کمّی وضعیّت معیشتی ساکنان روستایی مناطق خشک با استفاده از شاخص های اجتماعی-اقتصادی

رخساره خشتابه1 مرتضی اکبری2 مهدی کلاهی3 علی اصغر طالبان فرد4

چکیده :
با بحرانی شدن هرچه بیشتر پدیده بیابان‌زایی و همچنین تشدید خشکسالی در مناطق خشک و نیمه خشک، آسیب پذیری روزافزون سکونتگاه های روستایی در برابر این بلای طبیعی، اهمیّت رویکرد مقابله با این تهدید را بیش از پیش آشکار ساخته است. آﻧﭽـﻪ ﻣﺠـﺎﻣﻊ ﻣﻌﺘﺒـﺮ ﻋﻠﻤـﯽ و ﺑـﯿﻦ‌اﻟﻤﻠﻠـﯽ از آن ﺑـﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﯿﺎﺑﺎنزاﯾﯽ ﯾﺎد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﭘﺪﯾﺪه اي ﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺎﻣﺤﺴﻮس اﻣـﺎ ﺑﺴـﯿﺎر ﺧﻄﺮﻧـﺎك ﺗـﺮ از ﺑﯿﺎﺑـﺎﻧﯽ ﺷـﺪن اراﺿـﯽ اﺳـﺖ و آن ﮐﺎﻫﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ اراﺿﯽ ﯾﺎ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺪود زﯾﺎدي ﻧﯿﺰ ﻣﺘـأﺛﺮ از ﻋﻤﻠﮑـﺮدﻫـﺎي اﻧﺴـﺎﻧﯽ اﺳـﺖ. ارزیابی شدّت بیابانزایی کار بسیار دشواری است و معیار ها و شاخص های مرتبط با آن برای اندازه گیری تخریب، ابزار کلیدی به شمار میروند. به همین جهت برای توصیف یک چنین پدیده‌ی پیچیده‌ای باید از معیارها و شاخصهایی استفاده نمود که به افزایش بهرهوری پروژه های کنترل و احیای مناطق تحت خطر بیابان‌زایی کمک کند و مانع از هدررفت سرمایه گذاری در این نواحی گردد. اثر بخش بودن پروژه‌های کنترل مخاطرات طبیعی که در راستای توسعه پایدار طراحی و اجرا می‌شوند، با استفاده از شاخص‌های اجتماعی- اقتصادی و محیطی مشخص خواهد شد. این تحقیق با هدف بررسی و تحلیل معیشت روستانشینان به صورت کمّی با اثر طرح‌های کنترل بیابان‌زایی مبتنی بر تعدادی از شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، در مناطق بیابانی غرب استان خراسان رضوی انجام شد. در این پژوهش از روش پرسشنامه استفاده گردید و بخشی از اطّلاعات توسط گزارش‌های ارزیابی مشارکتی روستایی در منطقه مورد مطالعه استخراج شد. از بُعد اجتماعی از شاخص‌های مهاجرت و آموزش، و در منظر اقتصادی از شاخص میزان درآمد و هزینه ها استفاده گردید. تحلیل محاسبات کمّی نتایج در محیط آماری SPSS صورت گرفت.

کلمات کلیدی : بیابان‌زایی تحلیل معیشت مناطق خشک شاخص های اجتماعی اقتصادی spss خراسان رضوی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : بیابان و بیابان زدایی
محل انتشار : چهارمین کنگره سالانه بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icsda.ir
کد IOI مقاله : XBBA-DBKEA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XBBA-DBKEA

سایر مقالات محل انتشار
  1. طبقه بندی کیفی منابع آب سطحی روستائی منطقه مشکین شهر با استفاده از آنالیز کلاستر
  2. تعیین کیفیت آبهای سطحی منطقه مشگین شهربرای مصارف کشاورزی از نظر مقادیر فلزات سنگین
  3. توسعه پایدار در محیط زیست
  4. بررسی رابطه علی بین رشد صادرات و رشد تولیدات بخش کشاورزی ایران
  5. AAA+ Proteins in Bacteria: Insights into the molecular mechanism in Protein Repair and Degradation
  6. مروری بر نحوه‌ی جذب و نگهداری آب در گیاه و عوامل مؤثر بر آن
  7. Evaluation of some physiological and morphological traits of Iranian clover ecotypes (Trifolium resupinatum L.) under drought stress conditions in Karaj area
  8. مطالعه جامعه شناختی عوامل موثر بر حفظ محیط زیست در روستاهای هدف گردشگری استان فارس
  9. مطالعه جامعه شناختی عوامل موثر بر حفظ محیط زیست در روستاهای هدف گردشگری استان فارس
  10. مطالعه جامعه شناختی عوامل موثر بر حفظ محیط زیست در روستاهای هدف گردشگری استان فارس
  11. مطالعه جامعه شناختی عوامل موثر بر حفظ محیط زیست در روستاهای هدف گردشگری استان فارس
  12. مطالعه جامعه شناختی عوامل موثر بر حفظ محیط زیست در روستاهای هدف گردشگری استان فارس
  13. بررسی کارایی طرحواره‌های مختلف همرفت در مدل RegCM4 برای پیش‌بینی فصلی دما (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی)
  14. اقلیم شناسی همدیدی بارش های شدید استان خوزستان
  15. شیمی سبز و نانو شیمی دو بال حرکت به سمت کشاورزی پایدار