جستجو
رنگ سیاه در لباس تعزیه از دیدگاه عرفان اسلامی
روشنک داوری1 افسانه ابراهیمی2
چکیده :
رنگ، از جمله عناصر بصری است که در هنرهای گوناگون تمدنهای مختلف، معنای متفاوتی یافته است. در هنرهای اسلامی ایرانی، و به طور خاص در تعزیه، رنگ را میتوان یکی از عناصر مهم دانست. رنگهای به کار رفته در عناصر تعزیه، از جمله لباسها، دارای مفاهیم خاص است و به راحتی اشخاص را به دو دسته تقسم میکند به طوری که قراردادهای ویژه رنگ در این نمایش، مشخص و تغییرناپذیر هستند و تماشاگران با ورود هریک از اشخاص به صحنه یا محل اجرا به راحتی از طریق رنگ و ملزومات، موفق به شناسایی شخص و خصایص او میشوند. در این میان، رنگ سیاه یکی از عناصر ویژه در تعزیه است که گاهی در کنار رنگ سبز مخصوص اولیا، زنان عزادار و اهل بیت و گاهی در کنار رنگ سرخ، برای اشقیا استفاده میشود. این پژوهش که به روش توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای انجام شده است به دنبال شناسایی عامل این کارکرد دوگانه است و اینکه این رنگ، چه خصوصیات ویژهای دارد که باعث میشود در هر دو سوی مثبت و منفی استفاده شود. به نظر میرسد کارکرد متضاد رنگ سیاه ریشه در عرفان اسلامی دارد که هم نماد اهریمن و هم تقدس و الوهیت است و در عرفان، مفهوم نور و ظلمت را همزمان در خود دارد که باعث شده است تا این رنگ در هر سویی که قرار گیرد، مطابق تعریف و رفتار آن گروه تفسیر شود و با قدرت، رنگهای دیگر را نیز به همان سو و مفهوم خاص، تقویت کند.
کلمات کلیدی : رنگ سیاه لباس عرفان اسلامی تعزیه
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FZHHB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FZHHB
سایر مقالات محل انتشار
- بازآفرینی بافتهای تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
- بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
- معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
- بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
- بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
- بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
- بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
- بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
- بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
- بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
- نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
- پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
- بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
- سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
- تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب