گونه شناسی مدارس اسلامی در ایران، بر اساس مفاهیم قدسی تشبیه، تنزیه، جمال و جلال

مهدی حمزه نژاد1 لیلا نسیم سبحان2

چکیده :
در طول تاریخ، بناهای تاریخی ، شکلهای مختلفی به خود گرفته و به نظر می رسد تفاوت در نحوه تجلی صفات و مفاهیم، باعث ایجاد تفاوت های کالبدی در آن ها گشته است. حال باید دید که آیا این تفاوت ها دارای مبانی معنا دار خاصی است و ایا بررسی چگونگی تفاوت ها می تواند در گونه شناسی مدارس موثر واقع شود؟ نگارندگان این تحقیق در صدد گونه شناسی مدارس، بر اساس تفاوت های معنایی و مفاهیم معرفتی مطرح شده در عرفان برآمده اند و این گونه ها را با استفاده از مفاهیم تشبیه، تنزیه و صفات جمال، جلال، در سه دسته مدارس تشبیهی- جمالی، مدارس تنزیهی- جلالی، و مدارس تشبیهی- جمالی و تنزیهی- جلالی، مورد بررسی قرارداده و به بررسی ویژگی کالبدی مدارس، مرتبط با هر یک از این گونه ها پرداخته اند. در خلال پژوهش از روش مقایسه تطبیقی، معیارهایی برای سه گونه در نظر گرفته شده است، به این ترتیب که گونه تشبیهی- جمالی دارای ویژگی های حداکثر رابطه با طبیعت تشبیهی، دلالتگری نشانه و نماد، اصالت مدارس در سامان دهی فضاهای مدرس، قرارگیری حیاط مرکزی در فضای درون، به کارگیری مصالح فاخر و پرتزئین و وجود سلسله مراتب فضایی در رسیدن به مدرس است و بهترین نمونه در این گونه در دوره صفوی و قاجار به اوج خود رسیده است. گونه تنزیهی- جلالی دارای ویژگی های حداقل رابطه با طبیعت تشبیهی، دلالتگری آیه، عدم اصالت مدارس در سامان دهی فضاهای مدرس، عدم قرارگیری حیاط مرکزی در فضای درون، به کارگیری مصالح کم بها و کم تزئین و عدم وجود سلسله مراتب فضایی در رسیدن به مدرس است.

کلمات کلیدی : مدارس تشبیه تنزیه جمال جلال گونه شناسی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 3icsau.ir
کد IOI مقاله : XYAK-ZFCGH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYAK-ZFCGH

سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیل آشفتگی جریان بر روی سرریز پلکانی سدهای بتنی غلطکی با استفاده از مدل آشفتگی RNG
  2. راهبردهای ارتقای ابعاد اجتماعی در طراحی مجتمع های زیستی از منظر برقراری امنیت محیطی
  3. حضور نور در فضای معماری ایران به منظور روشنایی، گرمایش و القای مفاهیم
  4. تعیین سطح خدمت تقاطع های بدون چراغ راهنمایی بدون استفاده از مقادیر پیش‌فرض HCM برای سرفاصله‌ زمانی بحرانی
  5. مقایسه انرژی جذب شده در دیوارهای برشی فولادی ساده و تقویت‎شده
  6. ارتقا هویت کالبدی در کالبد خیابان شهری، نمونه موردی خیابان امام خمینی مشهد
  7. از خیال تا مثال،تاملی بر مباني روان شناختي ادراك فضا
  8. بررسی رابطه متقابل دگرگونی کالبد محلات تاریخی بر هویت اجتماعی ساکنین. نمونه موردی: محله تاریخی ارامنه اصفهان (جلفا).
  9. تاثیر سیستم جداساز پایه ای بر سازه
  10. تعيين ميزان تاثير نماي ساختمان در مديريت مصرف انرژي – مطالعه موردي، شهر ياسوج
  11. مقاوم‌سازی قاب‌های بتنی مسلّح با استفاده از سیستم مهاربندی فولادی
  12. بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری و نقش آن در توسعه گردشگری شهری، نمونه موردی : بازار زنجان
  13. ارزیابی رفتار سازه های ساندویچی تحت اثر انفجار زیر آب
  14. نقش دلبستگی در ارتقاء حس مکان
  15. راهکارهای استفاده از انرژی خورشیدی در معماری در جهت صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان ها با تاکید بر سامانه های فتوولتائیک