بدن سیاسی در فضای جنسیتی. نمونه موردی مقایسه ی معماری دوران سنتی (دوران قاجار)و معماری مدرن در ایران

ساریه¹ ساریه²

چکیده :
در نظریه های جدید اجتماعی، فضا؛ تولیدی اجتماعی است که همه ی ارکان جامعه در تولید آن نقش دارند. بنابراین همچون سایر تولیدات اجتماعی، قدرت می تواند در ایجاد و اداره ی فضا مؤثر باشد. پس می توان ادعا کرد که فضا نقطه ی تلاقی قدرت محسوب می شود. صرف نظر از عوامل جغرافیایی و اقلیمی، زمینه های اجتماعی و فرهنگی در ساخت معنایی و کارکردی بناها تأثیر داشته اند. در واقع چگونگی برساخت های اجتماعی فرصت های متفاوتی را برای رؤیت پذیری زنانگی/ مردانگی در اختیار افراد یک جامعه قرار می دهد که خود بر بازنمایی هویت جنسیتی تأثیری مهم دارد. هدف این مقاله کشف مکانیزم های بازتولید دوگانه ی زنانه/مردانه و چگونگی خلق بدن سیاسی و بر همین منوال، تفکیک جنسیتی زنان -که یکی از تکنولوژی های سیاسی قدرت جهت کنترل است- و در پی آن طرد در سبک معماری با استفاده از روش گفتمان است. در این زمینه ابتدا به شناسایی ساختارهای برسازنده ی سوژه ی جنسیتی پرداخته شده و با توصیفی از فضاهای جنسیتی، چگونگی بازنمایی بدن مندی و کنترل آن ودر نتیجه طرد بدن زنانه در چارچوب اصول زنانگی به مثابه ی «دیگری» مورد تحلیل قرار گرفته و با استفاده از آرای لوفور و فوکو، فضای عمومی و خصوصی در ارتباط با مناسبات قدرت در نظام حاکم در دوره ی سنتی و مدرن در معماری ایرانی بررسی شده است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که خانه های دورنگرای سنتی در دوره ی قاجار، علاوه بر بازتولید قاعده ی تفکیک فضاها به دو حوزه ی عمومی و خصوصی مختص زنان و مردان، بر نقش زنان در مادرانگی و همسربودگی تأکید می کنند. در دوره ی حاضر به دلیل حاکمیت ساختار مردسالارانه در جامعه، همچنان دسترسی زنان به امکانات و فضاهای عمومی محدود می شود و تکنیک انظباطی فضا به شکل تفکیک جنسیتی نیز در فضا اشکار می شود.

کلمات کلیدی : جنسیت گفتان قدرت بدن سیاسی طرد اجتماعی

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FEFKD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FEFKD
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/XDZC-FEFKD

سایر مقالات ارائه دهنده

1. بدن سیاسی در فضای جنسیتی. نمونه موردی مقایسه ی معماری دوران سنتی (دوران قاجار)و معماری مدرن در ایران
2. مقایسه ی تطبیقی الگوهای انسانی رایج در معماری مدرن و پست مدرن در غرب با تأکید بر آرای زیگموند فروید و میشل فوکو درباره جنسیت
3. Analysis of Symbolic Architecture in the Pahlavi Era: Decoding Nationalism through Monumental Structuresو case study: monuments of Tehran in the first Pahlavi era
4. From Concept to Creation: Enhancing Architectural Design with Phenomenological Understanding of Place
5. Gendered Approaches to Urban Public Spaces in Iran: An Analytical Study
6. Transparency in Iranian Architecture: From Matter to Spirit. Case study: Hasht Behesht Palace and Imam Mosque of Isfahan in Iran)
7. The Influence of Architectural Principles on Social Control and Cultural Diversity: A Gramscian Critique

سایر مقالات محل انتشار

1. بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
2. بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
3. معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
4. بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
5. بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
6. بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
7. بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
8. بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
9. بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
10. بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
11. نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
12. پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
13. بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
14. سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
15. تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب