جستجو
حکمت نور در معماری اسلامی ایران
رقیه مرادی1
چکیده :
نور، غیر مادی ترین عنصر محسوس طبیعت، همواره در معماری اسلامی ایرانی وجود دارد و در واقع نشانه ی عالم والا و فضای معنوی است. در معماری اسلامی نحوۀ نگاه به نور تحت تأثیر تفکر اسلامی به عالی ترین درجه خود می رسد و مظهر تقدس و عالم معنوی شناخته می شود. معماری ایرانی اسلامی، معماری حقیقت جو ست، حقیقت در معماری کمال است و کمال از آن باری ـ تعالی است و هرچه در این معماری حضور دارد، عضوی از آن است که جداناپذیر است و روی به سوی حقیقت دارد. نور نشانی از حرکت به سمت حقیقت است که حالت فیزیکی و مادی ندارد و این موضوع در کنار عوامل دیگر مانند اقلیم و موقعیت قرارگیری یک بنا، و نحوه استفاده از نور، مطرح است. در معماری اسلامی ایرانی عنصر نور همیشه تعدیل شده دریافت می شده است و این امر از طریق عناصر تشکیل دهنده معماری، مانند انواع روزن ها، نورگیرها، گلجام و شیشه های رنگی و اُرسی ها تأمین می گردید. معمار ایرانی برای پیوند زدن هنرش به عالم ملکوت از غیر مادی ترین عنصر (نور)، در طراحی استفاده نموده است؛ تا به هنرش جنبه مقدس داده و نشان دهد که هم قالب و هم محتوای اثرش از یک سرچشمه نشأت می گیرد. او از نور به عنوان موجودیتی دو گانه که یک بعد آن کالبدی و بعد دیگر آن معنایی است، هنرمندانه استفاده نموده و بدین وسیله نه تنها خود از طریق آفرینشش به کمال معنوی رسیده، بلکه سعی در نشان دادن ریشه آسمانی هنرش نیز داشته است. معمار مسلمان سعی بر این دارد که جسم و سنگینی ماده را با نور از بین ببرد و به تعبیر بورکهارت در معماری اسلامی نور به بلور تبدیل شده است و به نظر می رسدکه ماده حضور ندارد. در این مقاله به بررسی حکمت نور در تداعی عناصر اصلی معماری اسلامی ایران پرداخته و ماهیت معنایی آن مورد بررسی قرار گرفته است.
کلمات کلیدی : نور حکمت نور معماری اسلامی ایرانی فضای مذهبی فضای معنوی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FGGCF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FGGCF
سایر مقالات محل انتشار
- بازآفرینی بافتهای تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
- بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
- معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
- بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
- بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
- بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
- بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
- بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
- بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
- بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
- نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
- پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
- بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
- سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
- تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب