شگردهای چاره اندیشی¬ زنانه در « هزار و یکشب » و « دِکامرون »

فرشته محجوب1

چکیده :
نگاه مردسالارانه¬ی حاکم بر فضای داستان های « هزار و یکشب » و تقابل زنان نقش آفرین در مواجهه با معضلات ناشی از آن، از محوری ترین مضامین اثر مذکور است. این کنش و چاره گری ها که « مکر» خوانده می شود و در پی کمرنگ ساختن باورهای فرهنگی و مردسالارانه در شرق است؛ همیشه حیله گرانه نیست و در بسیاری موارد فاقد بار معنایی منفی است. زنان با توجه به دسته بندی و تیپ های شخصیتی، هر یک در حلّ غوامض، راهی مختلف در پیش می گیرند. در « دکامرون » از جیووانی بوکاچیو ـ تویسنده ی ایتالیایی ـ که به لحاظ نگارش، سبک، مضمون و شخصیت پردازی از « هزار و یک شب» متأثر است نیز با زنان، احوال آنان و شگردهایشان به هنگام برخورد با مسائل و نیز رویارویی با مردان مواجهیم که از محوری ترین مسائل قابل تأمل در داستان ها است. پژوهش حاضر به شیوة توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تیپ های شخصیتی زنان در این دو مجموعة داستانی خواهد پرداخت و سپس عوامل مشکل زا و محرّک آنان را که مایة کنش می گردد دسته بندی خواهد کرد و در پایان به قیاس گونه های این شگردها و نحوه ی استفاده از آن در میان زنان ملل شرق و غرب خواهد پرداخت. حاصل آنکه زنان در قصه های هزار و یک شب حضوری روشن و کنش¬مند دارند و کاربرد مکر و تدابیر به کار گرفته از سوی آنان نوعی واکنش نسبت به وضعیت مردسالارانه جامعة آن دوران است که به تدریج تلطیف¬تر شده و در آن نشانه¬هایی از تضعیف ایدئولوژی های مردسالاری دیده می¬شود؛ اما زنان مجموعة « دکامرون » با اندکی تفاوت با زنان « هزار و یکشب » عموماً افرادی مکّار، بی¬وفا و فرصت¬طلب هستند. انگیزه¬ی تقابل زنان در « دکامرون» بیشتر لذّت و کامجویی و در « هزار و یکشب» حسادت است.

کلمات کلیدی : چاره اندیشی زن هزار و یکشب دکامرون


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : سایر موضوعات مربوط
محل انتشار : دومین همایش ادبیات تطبیقی، پارسی، عربی و انگلیسی
آدرس وب سایت کنفرانس : colitconf.ir
کد IOI مقاله : XEFE-HHZFD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEFE-HHZFD