بازشناسی عنصر کاربندی در معماری ایران و بررسی نقش تزئینی-نیارشی آن

حسین مهرپویا1 حمید آیباغی اصفهانی2 ایمان میرشجاعیان حسینی3

چکیده :
یکی از ویژگیهای منحصر بفرد معماری ایران رساندن قاعده چهارضلعی به دایره زیرگنبداست ،که آن را شکنج می نامند و در بعضی بناها در زمان اجرای آن از عنصرکاربندی استفاده شده و این عنصردر انتقال بارها نیز نقش آفرین بوده است. تحقیق در مورد این عنصر ممکن است دانش ما را در مورد سازه ها ارتقا دهد. زیرا در معماری امروزه چنین عناصری که همزمان نقش سازه ای و تزئینی داشته باشند کمتر یافت می شوند. همچنین دیدگاهها و تعاریف موجود در مورد این عنصر دارای انسجام کافی نیستند وبه نظر می رسد محققین تابه حال به بررسی دقیق نقش سازه ای آن نپرداخته اند. هدف مقاله حاضر مروری برعنصرکاربندی جهت بازشناسی وبررسی کاربرد تزئینی- نیارشی آن است. روش بکار رفته توصیفی - تحلیلی با تکیه بر اطلاعات میدانی و کتابخانه ای است. در نتیجه برسی نمونه های مختلف می توان دریافت که عنصر کاربندی درمعماری سنتی ایران صرفا نقشی تزئینی نداشته و از آن به عنوان عنصری باربر در هنگام تبدیل قاعده چهارضلعی به دایره استفاده می شده است. هرچند برخی از این نام برای معرفی عناصر تزئینی صرف که از سقف اصلی آویخته می شوند همچون مقرنس ، کاسه سازی و قطاربندی نیز استفاده کرده اند. در مجموع مبا حث می توان یک دسته بندی را در مورد کاربندی در نظر گرفت، دسته اول کاربندی سازه ای مربوط به سقف اصلی ، دسته دوم کاربندی مربوط به سفت کاری در آهیانه گنبدهای دوپوسته و پوشش زیرین سقفهای شیبدارو دسته سوم چیزی مابین سفت کاری و آمود که اغلب در نیم کارها از آن استفاده شده است.

کلمات کلیدی : معماری اسلامی نیارش آمود شکنج کاربندی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران، معماری و منظر شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : iccacs.com
کد IOI مقاله : XYBH-AZFBD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYBH-AZFBD

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی هویت در فضاهای تعامل شهری نمونه موردی شهر شیراز
  2. (کنکاشی در پایداری اجتماعی خانه های سنتی دردوره ی قاجاردر کاشان از دیدگاه مازلو( با تاکید بر نمونه موردی: خانه ی طباطبای ها)
  3. بررسی توسعه فناوری های نوین از طریق گسترش پارک های تکنولورژی در فضا های عمومی شهر تبریز با رویکرد معماری پایدار
  4. امكان سنجي اجراي شهر هوشمند (مطالعة موردي : منطقة 5 شهرداري اصفهان)
  5. شهر هوشمند از نظريه تا عمل
  6. نقش مبنا (ماندلای طلایی) در معماری شهر حریره کیش خلیج فارس
  7. بررسی نقش مدیریت بهداشت و ایمنی در کاهش تلفات انسانی در صنعت ساخت و ساز
  8. اصلاح طرح هندسی تقاطع کرامت اندیمشک به کمک نرم افزار شبیه ساز ترافیکی Aimsun
  9. همسازی با بیابان
  10. نو عملکرد گرایی، راهکاری برای احیا ی میدان تاریخی عالی قاپو اردبیل
  11. تاثیرات مبلمان شهری بر هویت و فرهنگ شهروندان یک شهر(نمونه موردی:مبلمان شهری شهر زاهدان)
  12. نشانه شناسی فرهنگی با تاکید بر هویت مکان (نمونه موردی: شهر شیراز)
  13. ارتقا امنیت محیطی و کاهش جرائم شهری در قرارگاه‌های رفتاری با رویکرد CPTED ( با تأکید بر بلوار چمران شیراز)
  14. دلبستگی مکانی در باغ ایرانی، نمونه موردی: باغ شاهزاده کرمان