جستجو
آزادی بیان در حقوق بشر معاصر و محدودیتهای آن در نظامهای حقوقی اسلامی
فاطمه گودرزی1 نجمه دارنجانی شیرازی2
چکیده :
آزادی بیان به عنوان یکی از ارکان بنیادی حقوق بشر، نهتنها در شکلدهی به حیات سیاسی و اجتماعی نقش محوری دارد، بلکه شاخصی مهم برای سنجش میزان دموکراسی و حاکمیت قانون در هر جامعه محسوب میشود. در اسناد بینالمللی مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، این حق دارای جایگاهی مطلقالنسبی بوده و تنها در شرایط محدود مشخص، قابل تحدید است. با این حال، در نظامهای حقوقی اسلامی، آزادی بیان همواره در چارچوب شریعت و مقاصد آن تعریف میشود، که این امر گاه به ایجاد تعارض با معیارهای بینالمللی منجر میشود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تطبیقی مبانی و محدوده آزادی بیان در حقوق بشر معاصر و نظامهای حقوقی اسلامی، تحلیل مصادیق محدودیتها در کشورهای منتخب، و شناسایی چالشها و نقاط تعارض است تا بر اساس آن، راهکارهای عملی برای همگرایی یا کاهش تنشها ارائه گردد. این تحقیق به روش توصیفی–تحلیلی و با بهرهگیری از مطالعه کتابخانهای انجام شده است. منابع شامل اسناد بینالمللی حقوق بشر، فتاوا و متون فقهی، قوانین اساسی و کیفری ایران، عربستان سعودی و پاکستان، و مقالات علمی–پژوهشی مرتبط بوده است. در تحلیل دادهها از رویکرد تطبیقی استفاده شده تا نقاط اشتراک و افتراق مفهومی، قانونی و اجرایی استخراج گردد. یافتهها نشان میدهد که در نظام بینالمللی، محدودیتهای آزادی بیان تابع سه معیار قانونمندی، مشروعیت و ضرورت است، در حالی که نظامهای اسلامی معیار چهارمی با عنوان انطباق با شریعت اضافه میکنند. این امر باعث محدودیت گستردهتر در حوزههایی چون توهین به مقدسات، نشر اکاذیب، تبلیغ علیه ارزشهای دینی و تحریک به فساد میشود. بررسی تطبیقی نشان داد که ایران از مدل مدون دوگانه (شرعی + حکومتی)، عربستان از نظام سنتی مبتنی بر اجتهاد قضایی و نصوص، و پاکستان از الگوی مختلط کامنلا–شریعت بهره میبرد. همچنین، برداشت متفاوت از مفهوم «اخلاق عمومی» منشأ بسیاری از اختلافات تفسیری است. تعارض میان جهانشمولی حقوق بشر و نسبیگرایی فرهنگی–دینی در حوزه آزادی بیان، پس از دههها مذاکره هنوز حلنشده باقی مانده است. با این حال، راهکارهایی همچون تقویت گفتوگوی بینفرهنگی، بازخوانی اجتهادی نصوص اسلامی، شفافسازی قوانین و آموزش حقوقی عمومی، میتواند مسیر همگرایی را هموار کند.
کلمات کلیدی : آزادی بیان حقوق بشر معاصر نظامهای حقوقی اسلامی محدودیتهای شرعی نسبیگرایی فرهنگی مقاصد شریعت
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فقه و حقوق (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی و توسعه کسب و کار
آدرس وب سایت کنفرانس : 4icmba.ir
کد IOI مقاله : AZDD-AAFHHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZDD-AAFHHC
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AZDD-AAFHHC
سایر مقالات ارائه دهنده
- Speech Enhancement and its Evaluation Criteria
- مروری بر مدیریت زنجیره تامین در چارچوب مدیریت پروژه
- بررسی مسائل مربوط به سینماتیک مستقیم و دینامیک معکوس
- بررسی ربات های صنعتی در صنایع و نقش آنها در بهبود عملکرد کارخانه ها و شرکت ها
- تحلیلی بر مکانیک سازه های هوشمند و نقش آن ها در برابر زلزله
- تحلیل و بررسی تئوری الاستیسیته ریزقطبی (میکروپلار)
- An analysis on the security of cloud processing and preserving the privacy of data storage in it
- A study on artificial intelligence techniques and their use in the software development process
- An analysis of the factors affecting corruption and the design of a corruption prevention model based on Islamic teachings in Nahj al-Balagha
- A study on modeling and behavior of educators in Islamic education from the perspective of Nahj al-Balaghah
- Investigation of Functionally Graded Materials (FGM) and a study on their application and properties in different industries
- A study on the production and preparation of a new polymer nanocomposite as a light and effective thermal insulation in the industry
- بررسی و مطالعه ای بر کلاس های چند پایه و راهکارهای مدیریت بهتر آنها
- Knowledge and study on the thermal and mechanical performance of the low consumption wall of the building with composite properties and thermal insulation materials
- شناخت و تحلیلی بر راهکارهای افزایش انگیزه معلمان و بررسی تاثیر آن بر افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
سایر مقالات محل انتشار
- بررسي تأثیر استراتژیهای بازاریابي بر کسب مزیت رقابتي با نقش میانجی وفاداری مشتری شرکتهای صادرات و واردات استان هرمزگان ( مورد مطالعه: شرکت بازرگانی سپاهان)
- مطالعه ای بر تأثیر درمانشناختی رفتاری فردی و گروهی بر افسردگی نوجوانان
- قاچاق کالا و پولشویی در تجارت بینالملل: نقش جرایم سازمانیافته در قاچاق کالا و تأثیرات آن بر تجارت جهانی
- عوامل موثر بر وقوع جرم کودک آزاری: پیامد های کوتاه مدت و بلند مدت کودک آزاری بر رشد روانی و اجتماعی کودکان
- افق هاي نوين در مديريت
- تاثیر سطح سواد و میزان قانون گرایی درعدم وقوع آسیب های اجتماعی
- مداخله ی بشردوستانه در چارچوب سازمان ملل متحد
- بررسی تاثیر مدیریت ریسک و استراتژی شرکت بر عملکرد شرکت با نقش میانجی مزیت رقابتی
- تأثیر امضای دیجیتال بر تضمین حقوق مصرف کننده
- بررسی بانکداری اسلامی در مؤسسات مالی با رویکرد حاکمیت شرکتی
- تحلیل فلسفی جایگاه تئوری دو عاملی فردریک هرزبرگ بارویکرد نگاه جامعه و جهان
- تأثیر تجزیه و تحلیل دادههای بزرگ بر عملکرد زنجیره تأمین
- تاثیر عوامل محیطی بر آموزش
- The role of life skills and behavioral models
- A review of criminal law in the light of the political theory of the constitutional state