جستجو
مردم نگاری فضا و نقش حافظه جمعی در بازسازی معماری پس از بلایای طبیعی (با تمرکز بر اصالت معماری و هویت فرهنگی)
سیمین عدل خواه1
چکیده :
بلایای طبیعی همواره بهعنوان عواملی ویرانگر، موجب تخریب کالبدی شهرها و گسست در حافظه جمعی ساکنان شدهاند و بازسازی پس از این رخدادها تنها به بازآفرینی کالبدی محدود نمیشود، بلکه فرآیندی پیچیده از بازسازی هویت، تعلق مکانی و پیوندهای فرهنگی است. در این میان، مردمنگاری فضا ابزاری ارزشمند برای شناسایی تجربههای زیسته، خاطرات مشترک و روایتهای محلی بهشمار میرود که میتواند مسیر بازسازی را از صرفاً فنی ـ مهندسی به سمت رویکردی انسانمحور و هویتمدار هدایت کند. اهمیت این موضوع در آن است که بیتوجهی به حافظه جمعی در پروژههای بازسازی، خطر فراموشی تاریخی و گسست فرهنگی را به همراه دارد و در نهایت، منجر به تولید فضاهایی بیریشه و بیگانه با جامعه میشود. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش حافظه جمعی در بازسازی معماری پس از بلایای طبیعی با تأکید بر اصالت معماری و هویت فرهنگی است. بدین منظور، روش تحقیق کیفی با رویکرد مردمنگاری به کار گرفته شد و دادهها از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه نیمهساختاریافته با ساکنان مناطق آسیبدیده و تحلیل روایتهای محلی گردآوری گردید. تجهیزات مورد استفاده شامل ضبطصوت، ثبت تصویری و یادداشتهای میدانی بود که امکان بازآفرینی دقیق تجربههای زیسته را فراهم ساخت. یافتهها نشان داد که حافظه جمعی در قالب خاطرات فردی و گروهی، آیینها، الگوهای فضایی و نمادهای معماری نقشی تعیینکننده در بازآفرینی اصیل فضا ایفا میکند و بازسازی زمانی موفقیتآمیز است که علاوه بر بازگرداندن کارکردهای کالبدی، بر بازآفرینی نشانهها و ارزشهای فرهنگی نیز تأکید داشته باشد. نتیجهگیری اصلی این پژوهش آن است که رویکرد مردمنگاری با برجستهسازی صدای جامعه و احیای لایههای معنایی فضا، میتواند به بازسازی پایدار، هویتمند و اصیل منجر شود و ضرورت توجه به حافظه جمعی را بهعنوان بنیانی برای طراحی و بازسازی پس از بحرانها برجسته میسازد.
کلمات کلیدی : مردمنگاری فضا حافظه جمعی بازسازی معماری بلایای طبیعی هویت فرهنگی اصالت
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : ۲) زلزله و بلایای طبیعی
محل انتشار : همایش بینالمللی میراث معماری در خطر (بررسی چالشهای جنگ، بلایای طبیعی و سوء مدیریت بر میراث معماری جهان اسلام)
آدرس وب سایت کنفرانس : icahr.ir
کد IOI مقاله : AAGH-AAGEGK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAGH-AAGEGK
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAGH-AAGEGK
سایر مقالات محل انتشار
- معماری دانش
- مردم نگاری فضا و نقش حافظه جمعی در بازسازی معماری پس از بلایای طبیعی (با تمرکز بر اصالت معماری و هویت فرهنگی)
- کاربرد فناوریهای نوین در حفاظت و مرمت میراث معماری: از سنت تا مدرن
- بازآفرینی هویت شهری تاریخی کلانشهر شیراز با استفاده از تکنولوژی واقعیت مجازی (نقش فناوری در حفاظت و مستندسازی اماکن تاریخی)
- بررسی ویژگی های دروس مرتبط با مرمت و حفاظت در برنامه های درسی دوره کارشناسی مهندسی معماری در کشور
- ارزیابی ظرفیت برد گردشگری سایت باستانی ربع رشیدی (از منظر Overtourism و Undertourism )
- اثربخشی مؤلفههای معماری درمانگر بر کاهش استرس بیماران اماس در فضاهای درمانی شهر تبریز در دوران پساجنگ
- کاربست مجازاتهای فرهنگی جایگزین و مکمل در پیشگیری از جرائم حوزه میراث فرهنگی
- ریشهیابی تغییر و بازتولیدِ معنا در بافتهای تاریخی
- احیای هویت فرهنگی ـ محیطی در جهان اسلام از منظر معماری تاریخی: مطالعه موردی ربع رشیدی
- نقش واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و هوش مصنوعی در حفظ پایدار میراث فرهنگی: بازاریابی رسانههای اجتماعی سایتهای تاریخی، آموزش رسانه جدید در ایران و کمکهای آنها به اهداف توسعه پایدار
- معماری مسجد صخره ای کندوان، بررسی و ارائه راهکارهایی برای مرمت و بازسازی مسجد صخره ای کندوان
- زوال آثار معماری و پیامدهای آن بر حافظه جمعی و هویت فرهنگی ملتها (مطالعه تطبیقی در کشورهای منطقه)
- نقش هوش مصنوعی در پاسداشت پایدار میراث معماری جهان اسلام: غلبه بر چالشهای سوءمدیریت
- حفاظت و مرمت در محوطة میراث جهانی بیستون: چالش ها و راهبردها