نقش هوش مصنوعی در پاسداشت پایدار میراث معماری جهان اسلام: غلبه بر چالش‌های سوءمدیریت

مهران قیطران پور1 اشکان عباسی آذغان2

چکیده :
این پژوهش نقش هوش مصنوعی (AI) را در پاسداشت پایدار میراث معماری جهان اسلام، با تمرکز بر غلبه بر چالش‌های سوءمدیریت در کشورهای ایران، عراق و مصر، به‌طور جامع بررسی می‌کند. AI با بهره‌گیری از ابزارهای پیشرفته مانند مدل‌سازی پیش‌بینی‌کننده، نقشه‌برداری دیجیتال سه‌بعدی و تحلیل داده‌های کلان، آسیب‌های اقلیمی و انسانی به بناهای تاریخی نظیر مساجد جامع یزد، سامرا و الازهر را تا ۴۰ درصد کاهش داده و با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDG 11: شهرها و جوامع پایدار، SDG 13: اقدام اقلیمی، SDG 9: صنعت، نوآوری و زیرساخت) همراستا است. این مطالعه با رویکرد کیفی، شامل بررسی سیستماتیک ادبیات علمی (۲۰۲۴-۲۰۲۵) و مصاحبه‌های عمیق با ۱۲ کارشناس از سه کشور، نشان می‌دهد که سوءمدیریت، شامل کمبود بودجه (۸۰ درصد پروژه‌ها در ایران و عراق)، ناهماهنگی نهادی بین وزارتخانه‌ها و شهرداری‌ها، و فقدان آموزش فناوری‌های نوین، موانع کلیدی حفاظت هستند. این پژوهش پیشنهادهای عملی مانند توسعه پلتفرم‌های AI یکپارچه برای مدیریت متمرکز، آموزش تخصصی مدیران میراث فرهنگی در زمینه AI، و تقویت همکاری‌های بین‌المللی با نهادهایی مانند یونسکو ارائه می‌دهد، که می‌تواند هزینه‌های حفاظت را تا ۳۰ درصد کاهش دهد و کارایی مدیریت را تا ۴۵ درصد افزایش دهد. یافته‌ها بینش‌هایی برای سیاست‌گذاران، معماران و مدیران میراث فراهم می‌کند تا با بهره‌گیری از AI، میراث معماری اسلامی را در برابر تهدیدات مدرن مانند تغییرات اقلیمی، تخریب جنگی و فشار گردشگری حفظ کرده و پایداری فرهنگی و زیست‌محیطی را تضمین کنند. این مطالعه بر ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال و آموزش تأکید دارد و راه را برای تبدیل شهرهای تاریخی جهان اسلام به مراکز نوآوری پایدار هموار می‌کند.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی میراث معماری جهان اسلام سوءمدیریت پایداری اهداف توسعه پایدار حفاظت دیجیتال


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : ۳) سوء مدیریت و بی‌توجهی نهادی
محل انتشار : همایش بین‌المللی میراث معماری در خطر (بررسی چالش‌های جنگ، بلایای طبیعی و سوء مدیریت بر میراث معماری جهان اسلام)
آدرس وب سایت کنفرانس : icahr.ir
کد IOI مقاله : AAGH-AAHBEE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAGH-AAHBEE

سایر مقالات محل انتشار
  1. معماری دانش
  2. مردم نگاری فضا و نقش حافظه جمعی در بازسازی معماری پس از بلایای طبیعی (با تمرکز بر اصالت معماری و هویت فرهنگی)
  3. کاربرد فناوری‌های نوین در حفاظت و مرمت میراث معماری: از سنت تا مدرن
  4. بازآفرینی هویت شهری تاریخی کلانشهر شیراز با استفاده از تکنولوژی واقعیت مجازی (نقش فناوری در حفاظت و مستندسازی اماکن تاریخی)
  5. بررسی ویژگی های دروس مرتبط با مرمت و حفاظت در برنامه های درسی دوره کارشناسی مهندسی معماری در کشور
  6. ارزیابی ظرفیت برد گردشگری سایت باستانی ربع رشیدی (از منظر Overtourism و Undertourism )
  7. اثربخشی مؤلفه‌های معماری درمانگر بر کاهش استرس بیماران ام‌اس در فضاهای درمانی شهر تبریز در دوران پساجنگ
  8. کاربست مجازات‌های فرهنگی جایگزین و مکمل در پیشگیری از جرائم حوزه میراث فرهنگی
  9. ریشه‌یابی تغییر و بازتولیدِ معنا در بافت‌های تاریخی
  10. احیای هویت فرهنگی ـ محیطی در جهان اسلام از منظر معماری تاریخی: مطالعه موردی ربع رشیدی
  11. نقش واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و هوش مصنوعی در حفظ پایدار میراث فرهنگی: بازاریابی رسانه‌های اجتماعی سایت‌های تاریخی، آموزش رسانه جدید در ایران و کمک‌های آن‌ها به اهداف توسعه پایدار
  12. معماری مسجد صخره ای کندوان، بررسی و ارائه راهکارهایی برای مرمت و بازسازی مسجد صخره ای کندوان
  13. زوال آثار معماری و پیامدهای آن بر حافظه جمعی و هویت فرهنگی ملت‌ها (مطالعه تطبیقی در کشورهای منطقه)
  14. نقش هوش مصنوعی در پاسداشت پایدار میراث معماری جهان اسلام: غلبه بر چالش‌های سوءمدیریت
  15. حفاظت و مرمت در محوطة میراث جهانی بیستون: چالش ها و راهبردها