نقش مدیریت استراتژیک در افزایش تاب‌آوری شهری مدیریت بحران و ریسک ( مطالعه موردی:شهر تهران)

محمود فلاحی ممان1

چکیده :
در دنیای امروز، شتاب شهرنشینی، تغییرات اقلیمی و افزایش بلایای طبیعی و انسانی، تاب‌آوری شهری را به یکی از الزامات کلیدی مدیریت شهری تبدیل کرده است. کلان‌شهر تهران، به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، تراکم بالای جمعیت، فرسودگی بافت‌های شهری و قرارگیری بر روی گسل‌های فعال، از جمله آسیب‌پذیرترین شهرهای ایران در برابر بحران‌ها به شمار می‌رود. این پژوهش با هدف بررسی نقش مدیریت استراتژیک در ارتقای تاب‌آوری شهری تهران و حرکت از رویکرد واکنشی به سوی رویکرد پیش‌کنش‌گرا انجام گرفت. اهداف اصلی تحقیق شامل شناسایی ابعاد و شاخص‌های تاب‌آوری شهری، ارزیابی وضعیت موجود مدیریت بحران، تحلیل چالش‌های استقرار مدیریت استراتژیک و ارائه مدل مفهومی کاربردی برای افزایش تاب‌آوری تهران بود. نوآوری این پژوهش در تمرکز بر تاب‌آوری نهادی و مدیریتی، استفاده از فناوری‌های نوین در شبیه‌سازی بحران، توجه به اقتصاد خرد و نقش کسب‌وکارهای کوچک، و تأکید بر حکمرانی مشارکتی شهروندان در فرآیند مدیریت بحران است. روش‌شناسی پژوهش به صورت توصیفی–تحلیلی و با رویکرد ترکیبی انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت بحران و پروژه‌های عمرانی شهرداری تهران بود. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ بالاتر از 0/8 تأیید شد و داده‌ها با روش‌های تحلیل مضمون، آزمون‌های آماری و مدل SWOT و AHP مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که مدیریت استراتژیک توانسته است نقاط قوت و ضعف سیستم مدیریت بحران شهری را روشن سازد، فرصت‌ها و تهدیدهای محیطی را شناسایی کند و زمینه تدوین استراتژی‌های مؤثر را فراهم آورد. با این حال، چالش‌هایی چون کمبود مشارکت مردمی، ضعف هماهنگی بین‌بخشی و محدودیت منابع مالی همچنان پابرجاست.نتیجه‌گیری پژوهش بیان می‌کند که مدیریت استراتژیک، اگر به‌طور نظام‌مند و یکپارچه در شهرداری تهران به‌کار گرفته شود، می‌تواند نقش محوری در کاهش آسیب‌پذیری، ارتقای کارآمدی مدیریت بحران و تقویت تاب‌آوری شهری ایفا نماید.

کلمات کلیدی : مدیریت استراتژیک تاب آوری شهری مدیریت بحران ریسک شهری شهرداری تهران


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران و توسعه پایدار
محل انتشار : یازدهمین کنگره سالانه ملی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icsau.ir
کد IOI مقاله : AZGB-AAGGHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZGB-AAGGHH

سایر مقالات محل انتشار
  1. تعیین و تبیین سطح کارخانه های و واحدهای صنعتی در الگوی توسعه پایدار مساکن شهری : نمونه موردی کلانشهر ارومیه
  2. نقش تفکر استراتژیک در توسعه پایدار و مدیریت نواحی شهری (مطالعه موردی:کلانشهــر رشت)
  3. بررسی تاثیر زیرساخت‌های مدیریت دانش بر افزایش رضایت شغلی کارکنان در شرکت‌های پیمانکاری شهر قم
  4. سازه های پنلی هوشمند پیش ساخته با استفاده از بتن خود ترمیم شونده
  5. نقش مدیریت استراتژیک در افزایش تاب‌آوری شهری مدیریت بحران و ریسک ( مطالعه موردی:شهر تهران)
  6. تحلیل تطبیقی مدارس هوشمند ایران و دانمارک: پیوند معماری سبز با مدیریت آموزشی داده‌محور
  7. خوانش معماری زواره در پرتو نظریات آموس راپاپورت: از فرهنگ تا کالبد
  8. بررسی نقش تزئینات داخلی در روند شکل گیری معماری معاصر ایران
  9. تحول هوش مصنوعی در معماری ساختمان با رویکرد طراحی پارامتریک و مدیریت هوشمند انرژی
  10. طراحی مجتمع تجاری با رویکرد بهره وری اقتصادی در شهرستان گنبد کاووس
  11. نقش فضاهای سبز شهری در ارتقای تاب آوری حرارتی محلات منطقه 4 شهر تهران
  12. زمین به مثابه زیستگاه
  13. راهبردهای توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر گمیش‌تپه)
  14. بازنمایی هویت و تحولات سیاسی ـ اجتماعی در تزئینات سردر باغ ملی
  15. فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی در برنامه‌ریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)