خوانش معماری زواره در پرتو نظریات آموس راپاپورت: از فرهنگ تا کالبد

علی عبدی1 غلامحسین معماریان2

چکیده :
معماری بومی زواره به‌عنوان یکی از نمونه‌های شاخص سکونتگاه‌های تاریخی ایران، بازتابی از تعامل فرهنگ، اقلیم و شیوه‌های زیست مردمان این ناحیه است. با ورود مدرنیته و نفوذ الگوهای غربی، معماری ایران با گسست از سنت‌های بومی مواجه شده و هویت فرهنگی آن در معرض خطر قرار گرفته است.از منظر نظریه پردازانی چون آموس راپاپورت، فرهنگ به‌منزله مهم‌ترین عامل شکل‌دهنده محیط ساخته‌شده معرفی می‌شود و سازمان فضایی، فرم و کالبد بناها محصول نظام‌های ارزشی، الگوهای رفتاری و جهان‌بینی جوامع انسانی دانسته می‌شود. رویکرد راپاپورت، با اولویت دادن به عوامل فرهنگی بر محدودیت‌های فیزیکی (مانند اقلیم)، ابزاری کلیدی برای بازخوانی این هویت ارائه می‌دهد و اهمیت آن در تحلیل معماری بومی ایران، جایی که ارزش‌های اسلامی-ایرانی فرم را تعیین می‌کنند، دوچندان است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه نظریه‌های آموس راپاپورت ، سازمان فضایی و کالبد معماری بومی زواره را توضیح می‌دهد، و نقش ارزش‌های اجتماعی-فرهنگی در شکل‌گیری این معماری چیست؟روش تحقیق مبتنی بر مطالعه موردی با تمرکز بر بافت سنتی شهر زواره و تحلیل کیفی-تطبیقی بر اساس چارچوب نظری راپاپورت است که از طریق بررسی متون، شواهد تاریخی و الگوهای فضایی معماری بومی صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد معماری زواره نه صرفاً پاسخی کالبدی به شرایط محیطی، بلکه تجسم عینی فرهنگ و سنت‌های ساکنان آن است؛ به گونه‌ای که از سطح معنا و ارزش‌های اجتماعی تا سطح فرم و کالبد بنا تداوم می‌یابد. نتیجه این مطالعه،که به بررسی چگونگی تاثیر فرهنگ و ارزش‌های اجتماعی بر شکل گیری کالبد و سازمان فضایی معماری بومی زواره می‌پردازد تأکید دوباره بر ضرورت توجه به پیوند میان فرهنگ و معماری در تحلیل، حفاظت و بازآفرینی بافت‌های تاریخی ایران است.

کلمات کلیدی : فرهنگ آموس راپاپورت شهرزواره معماری بومی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : یازدهمین کنگره سالانه ملی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icsau.ir
کد IOI مقاله : AZGB-AAGHDE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZGB-AAGHDE

سایر مقالات محل انتشار
  1. تعیین و تبیین سطح کارخانه های و واحدهای صنعتی در الگوی توسعه پایدار مساکن شهری : نمونه موردی کلانشهر ارومیه
  2. نقش تفکر استراتژیک در توسعه پایدار و مدیریت نواحی شهری (مطالعه موردی:کلانشهــر رشت)
  3. بررسی تاثیر زیرساخت‌های مدیریت دانش بر افزایش رضایت شغلی کارکنان در شرکت‌های پیمانکاری شهر قم
  4. سازه های پنلی هوشمند پیش ساخته با استفاده از بتن خود ترمیم شونده
  5. نقش مدیریت استراتژیک در افزایش تاب‌آوری شهری مدیریت بحران و ریسک ( مطالعه موردی:شهر تهران)
  6. تحلیل تطبیقی مدارس هوشمند ایران و دانمارک: پیوند معماری سبز با مدیریت آموزشی داده‌محور
  7. خوانش معماری زواره در پرتو نظریات آموس راپاپورت: از فرهنگ تا کالبد
  8. بررسی نقش تزئینات داخلی در روند شکل گیری معماری معاصر ایران
  9. تحول هوش مصنوعی در معماری ساختمان با رویکرد طراحی پارامتریک و مدیریت هوشمند انرژی
  10. طراحی مجتمع تجاری با رویکرد بهره وری اقتصادی در شهرستان گنبد کاووس
  11. نقش فضاهای سبز شهری در ارتقای تاب آوری حرارتی محلات منطقه 4 شهر تهران
  12. زمین به مثابه زیستگاه
  13. راهبردهای توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر گمیش‌تپه)
  14. بازنمایی هویت و تحولات سیاسی ـ اجتماعی در تزئینات سردر باغ ملی
  15. فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستم‌های اجتماعی-بوم‌شناختی در برنامه‌ریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)