جستجو
فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستمهای اجتماعی-بومشناختی در برنامهریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)
فاطمه بدر1
چکیده :
شهر به مثابه پیچیدهترین اکوسیستم انسانساخت، نقطۀ کانونی تلاقی و تنش میان خواستههای فزاینده بشری و ظرفیتهای محدود محیطزیست است. فرآیند شهرسازی، به مثابۀ مداخلهای هدفمند در سامانۀ طبیعی و انسانساخت، ذاتاً واجد ابعاد عمیق اخلاقی است که نحوۀ مدیریت این تعامل دوسویه را به چالش میکشد. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به ادبیات نظری حوزههای اخلاق محیطزیست (لئوپولد، نائس)، نظریه شهری (جیکوبز، هاروی)، مطالعات شهرسازی اسلامی (نصر، وثیق و همکاران) و تجارب عملی، به بازشناسی و تبیین ماهیت این تقابل و چالشهای اخلاقی برآمده از آن میپردازد. چالشهایی نظیر دوگانگی نگرش انسانمحور و بوممحور، الگوهای ناپایدار متابولیسم شهری (مصرف منابع و تولید پسماند)، معضل آلایندهها و عدالت زیستمحیطی (بولارد)، غفلت از نیازهای روانی-اجتماعی و تعلق مکانی (با توجه به پدیده بیرنگی شهری – شهابیان و همکاران)، و تعارض ساختاری میان منافع خصوصی و منفعت عمومی (خازن و بصیری)، مورد مداقه قرار میگیرند. ضمن بررسی تجارب تاریخی شهرسازی اسلامی به عنوان الگویی اخلاقمدار، کلانشهر شیراز به عنوان نمونه موردی جهت انضمامیسازی بحث و نمایش تجلی این چالشها در بستری واقعی تحلیل میشود. در نهایت، مجموعهای از راهبردهای چندوجهی شامل ارتقای سواد اکولوژیک، پیادهسازی رویکردهای کلنگر (مکهارگ)، نهادینهسازی مشارکت معنادار (آرنستاین)، تدوین سیاستهای اخلاقبنیان، ترویج الگوهای پایدار مانند (TOD)، تقویت همکاریهای میانرشتهای و استقرار نظام ارزیابی مستمر، به منظور گذار به سمت شهرسازی اخلاقمدار، پایدار و عادلانه پیشنهاد میگردد.
کلمات کلیدی : تعامل انسان و محیط عدالت زیستمحیطی مشارکت شهروندی کیفیت زندگی تعلق مکانی شیراز
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : یازدهمین کنگره سالانه ملی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icsau.ir
کد IOI مقاله : AZGB-AAKCHA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AZGB-AAKCHA
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AZGB-AAKCHA
سایر مقالات ارائه دهنده
- فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستمهای اجتماعی-بومشناختی در برنامهریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)
- تحلیل تطبیقی تغییر کاربری خانه های تاریخی شیراز به هتل بوتیک با تاکید بر احیای بافت ، هویت مکان و گردشگری فرهنگی
- تحلیل رابطه کیفیت مسکن و رضایت از زندگی در سکونتگاههای غیررسمی پیرامون کلانشهر تهران: رویکردی مبتنی بر شاخصهای کیفیت زندگی
- روایت هفترنگ و سازه سپیدار؛ خوانشی یکپارچه از معنا، کالبد و اقلیم در خانههای قاجاری شیراز
- نظریههای بازآفرینی شهری و حس مکان: چارچوب مفهومی یکپارچه برای بازآفرینی پایدار و انسانمحور شهرهای آینده
- تبیین و سنجش ظرفیت پرسهزنی شهری بر پایه تعامل جسم، ذهن و روح در بافت تاریخی ـ فرهنگی شیراز؛ مطالعه موردی محور زندیه تا سنگسیاه
- تدوین الگوی ارزیابی زیستپذیری و تابآوری حرارتی- اکولوژیک شیراز بر پایه شاخصهای ریختشناسی شهری و اکولوژی سیمای سرزمین
- تبیین چارچوب مفهومی تعامل انسان، محیط و معماری داخلی پایدار با تأکید بر سلامت انسان و عملکرد زیستمحیطی
- تبیین مؤلفههای معماری داخلی خلاقیتمحور در محیطهای آموزشی کودکان با رویکرد روانشناسی محیطی و انعطافپذیری فضایی
سایر مقالات محل انتشار
- تعیین و تبیین سطح کارخانه های و واحدهای صنعتی در الگوی توسعه پایدار مساکن شهری : نمونه موردی کلانشهر ارومیه
- نقش تفکر استراتژیک در توسعه پایدار و مدیریت نواحی شهری (مطالعه موردی:کلانشهــر رشت)
- بررسی تاثیر زیرساختهای مدیریت دانش بر افزایش رضایت شغلی کارکنان در شرکتهای پیمانکاری شهر قم
- سازه های پنلی هوشمند پیش ساخته با استفاده از بتن خود ترمیم شونده
- نقش مدیریت استراتژیک در افزایش تابآوری شهری مدیریت بحران و ریسک ( مطالعه موردی:شهر تهران)
- تحلیل تطبیقی مدارس هوشمند ایران و دانمارک: پیوند معماری سبز با مدیریت آموزشی دادهمحور
- خوانش معماری زواره در پرتو نظریات آموس راپاپورت: از فرهنگ تا کالبد
- بررسی نقش تزئینات داخلی در روند شکل گیری معماری معاصر ایران
- تحول هوش مصنوعی در معماری ساختمان با رویکرد طراحی پارامتریک و مدیریت هوشمند انرژی
- طراحی مجتمع تجاری با رویکرد بهره وری اقتصادی در شهرستان گنبد کاووس
- نقش فضاهای سبز شهری در ارتقای تاب آوری حرارتی محلات منطقه 4 شهر تهران
- زمین به مثابه زیستگاه
- راهبردهای توسعه گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر گمیشتپه)
- بازنمایی هویت و تحولات سیاسی ـ اجتماعی در تزئینات سردر باغ ملی
- فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستمهای اجتماعی-بومشناختی در برنامهریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)