جستجو
تبیین مؤلفههای معماری داخلی خلاقیتمحور در محیطهای آموزشی کودکان با رویکرد روانشناسی محیطی و انعطافپذیری فضایی
فاطمه بدر1
چکیده :
محیط کالبدی فضاهای آموزشی از طریق سازماندهی فضایی، کیفیت محرکهای ادراکی، نحوه استقرار مبلمان و میزان امکان مداخله کاربران در محیط، میتواند فرصتهای یادگیری، اکتشاف و بروز خلاقیت کودکان را تحت تأثیر قرار دهد. با وجود گسترش رویکردهای یادگیرندهمحور، در بسیاری از محیطهای آموزشی، سازماندهی ثابت فضا و محدودیت در تغییرپذیری تجهیزات، امکان پاسخگویی به تنوع فعالیتهای شناختی، فردی و گروهی را کاهش میدهد. پژوهش حاضر با هدف بازتعریف مؤلفههای معماری داخلی خلاقیتمحور و تدوین چارچوبی کاربردی برای طراحی فضاهای آموزشی کودکان، از رویکرد مروری ـ تحلیلی بهره میگیرد. در این راستا، مبانی روانشناسی محیطی، نظریه استطاعت محیطی و مطالعات مرتبط با طراحی محیطهای یادگیری انعطافپذیر و رابطه ویژگیهای محیط داخلی با خلاقیت بررسی و تلفیق شدهاند. تحلیل منابع بر شش مؤلفه اصلی متمرکز است: ارتباط با طبیعت، انعطافپذیری فضایی و مبلمان، سازماندهی بصری، غنای حسی، کنترلپذیری و مشارکت کودک، و کیفیت محیط داخلی. یافتههای تحلیلی نشان میدهند که ظرفیت خلاقیتمحور محیط صرفاً به حضور عناصر جذاب یا تنوع کالبدی وابسته نیست، بلکه به تناسب ویژگیهای فضا با فعالیتهای آموزشی، دسترسپذیری تجهیزات، امکان انتخاب و تغییر محیط و تعادل میان تحریک حسی و تمرکز بستگی دارد. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی پژوهش، رابطه میان ویژگیهای کالبدی، فرصتهای کنشی و پیامدهای رفتاری و شناختی را در قالب معیارهای اجرایی و شاخصهای پیشنهادی ارزیابی صورتبندی میکند. با توجه به ناهمگونی شواهد موجود و محدودیت تعمیم نتایج برخی مطالعات به کودکان، اثر مؤلفههای معماری بر خلاقیت را نمیتوان قطعی و یکسان تلقی کرد. در نتیجه، ارزیابی تجربی چارچوب پیشنهادی با استفاده از مشاهده ساختاریافته، ابزارهای معتبر سنجش خلاقیت و مطالعات پیشآزمون و پسآزمون ضروری است. این چارچوب میتواند مبنایی برای توسعه طراحی داخلی کودکمحور و تدوین معیارهای مبتنی بر شواهد در محیطهای آموزشی فراهم کند.
کلمات کلیدی : معماری داخلی خلاقیت کودکان روانشناسی محیطی انعطافپذیری فضایی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 12icsau.ir
کد IOI مقاله : ABFG-ACAZGC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABFG-ACAZGC
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/ABFG-ACAZGC
سایر مقالات ارائه دهنده
- فراسوی دوگانۀ انسان-طبیعت: الزامات اخلاقی برای یکپارچگی سیستمهای اجتماعی-بومشناختی در برنامهریزی شهری (نمونه موردی شهر شیراز)
- تحلیل تطبیقی تغییر کاربری خانه های تاریخی شیراز به هتل بوتیک با تاکید بر احیای بافت ، هویت مکان و گردشگری فرهنگی
- تحلیل رابطه کیفیت مسکن و رضایت از زندگی در سکونتگاههای غیررسمی پیرامون کلانشهر تهران: رویکردی مبتنی بر شاخصهای کیفیت زندگی
- روایت هفترنگ و سازه سپیدار؛ خوانشی یکپارچه از معنا، کالبد و اقلیم در خانههای قاجاری شیراز
- نظریههای بازآفرینی شهری و حس مکان: چارچوب مفهومی یکپارچه برای بازآفرینی پایدار و انسانمحور شهرهای آینده
- تبیین و سنجش ظرفیت پرسهزنی شهری بر پایه تعامل جسم، ذهن و روح در بافت تاریخی ـ فرهنگی شیراز؛ مطالعه موردی محور زندیه تا سنگسیاه
- تدوین الگوی ارزیابی زیستپذیری و تابآوری حرارتی- اکولوژیک شیراز بر پایه شاخصهای ریختشناسی شهری و اکولوژی سیمای سرزمین
- تبیین چارچوب مفهومی تعامل انسان، محیط و معماری داخلی پایدار با تأکید بر سلامت انسان و عملکرد زیستمحیطی
- تبیین مؤلفههای معماری داخلی خلاقیتمحور در محیطهای آموزشی کودکان با رویکرد روانشناسی محیطی و انعطافپذیری فضایی
سایر مقالات محل انتشار
- مدیریت ریسک و بحران و راه کار های ایجاد مدیریت جامع بحران
- بررسی فرشهای مینیاتور های کتاب خمسه نظامی
- تلفیق هنرهای صناعی، تجسمی و کاربردی سنتی و مدرن: هویت بصری و معمارانه در بستر پژوهش و مطالعات آکادمیک
- نستعلیق بهمثابه دارایی فرهنگی تحلیل اقتصاد هنر، سرمایۀ نمادین و پویایی بازارِ آثار خوشنویسی
- از نستعلیق تا آبستره: شاعرانگی رنگ، فرم و فضا در نقاشیخط معاصر ایران با اکریلیک
- نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)
- ارزیابی ایمنی و کیفیت مسیرهای دوچرخه شهری و ارئه راهکارهای بهیوداستفاده شهروندان ؛مطالعه موردی شهر کرج
- تأثیر عکاسی معماری بر ادراک و بازنمایی هویت فرهنگی بناهای تاریخی (مطالعه موردی: بازار تاریخی تبریز، ارگ علیشاه و مسجد کبود)
- خوانش معماری از طریق عکاسی: بررسی تأثیر نور، قاببندی و پرسپکتیو بر ادراک فضا در نمونههایی از معماری تاریخی و معاصر ایران
- تحلیل مؤلفههای شکلدهنده مکان در مسجد جامع ابرکوه با تأکید بر نظریه پدیدارشناسی مکان نوربرگشولتز
- طراحی و ارزیابی یک چارچوب تعاملی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد برای تولید، ارزیابی و بهبود تدریجی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تحلیل تطبیقی عملکرد ابزارهای هوش مصنوعی مولد در فرآیند تولید، ارزیابی و بهینهسازی فرم ساختمانهای بلندمرتبه
- تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیادهمدار مبتنی بر بازتولید آیینهای گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیادهراه فرهنگی رشت)
- واکاوی مورفولوژیک هویت بصری هنر اسلامی در گذار از هندسه سنتی به انتزاع معاصر
- تحلیل دیالکتیک انسان و محیط و نقش حس مکان در خودشناسی عاطفی و هویت سکونتی ساکنان مسکن معاصر مطالعه موردی: شهر جدید امیرکبیر