شناخت و بررسی جایگاه طبیعت در معماری اقلیمی با تاکید بر معماری سنتی ایران

محجوبه نوحی بزنجانی1 حنانه خوشروی غیاثی2

چکیده :
معماری سنتی ایران، در تعامل مسالمت‌آمیز و حکیمانه با طبیعت، شکل گرفته و همواره بر پایه‌ی درک عمیق از اقلیم، بستر جغرافیایی و نیازهای انسانی استوار بوده است. این رابطه‌ی ارگانیک، برخاسته از جهان‌بینی‌ای است که طبیعت را بستر تجلی روح انسانی و نه ابزاری برای سلطه می‌داند. در این مطالعه، جایگاه طبیعت در معماری اقلیمی ایران با تمرکز بر دوره‌های پیش و پس از صنعتی‌شدن بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که در دوره‌ی پیشاصنعتی، اصولی همچون مردم‌واری، پرهیز از بیهودگی و خودبسندگی (بوم‌آورد بودن) موجب شکل‌گیری سازه‌هایی هماهنگ با محیط و پایدار از نظر مادی و معنوی بوده‌اند. در مقابل، دوره‌ی پساصنعتی با ورود فناوری مدرن و الگوهای غربی، شاهد گسستی بنیادین در پیوند میان انسان، طبیعت و معماری شد؛ چنان‌که تکنولوژی به‌جای تعامل، به ابزار سلطه و مصرف بدل گردید. پژوهش حاضر، با بهره‌گیری از منابع نظری و تاریخی، ضمن معرفی مفاهیم «طبیعت‌گرایی متعالی» و «سازواره‌های طبیعی» در قالب الگوهای زنده و غیرزنده، نشان می‌دهد که بازگشت به الهام از طبیعت نه در سطح تزئینات، بلکه در سطح ساختار، کارکرد و معنا، مسیر احیای معماری بومی ایران در عصر فناوری خواهد بود. الگوگیری از خواص هفده‌گانه‌ی سازواره‌های طبیعی — از جمله انطباق‌پذیری، ترمیم‌پذیری، و تجدیدپذیری — می‌تواند مبنایی نوین برای آشتی میان تکنولوژی و محیط زیست فراهم سازد. بدین ترتیب، ادغام خرد بومی با دانش فناورانه، پایه‌ی معماری آینده‌ای پایدار، هوشمند و همذات‌پندار با طبیعت را رقم می‌زند.

کلمات کلیدی : طبیعت‌گرایی متعالی معماری سنتی ایران معماری اقلیمی سازواره‌های طبیعی تعامل انسان و طبیعت


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABBBCB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABBBCB

سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management