نقش معماری مسجد در ارتقای اجتماع‌پذیری و حس تعلق در بافت‌های شهری معاصر: مطالعه‌ای کیفی

هادی صادقی1 بهناز جعفری2 سپیده صادقی3

چکیده :
تحولات سریع و گسترده در بافت‌های شهری معاصر سبب کاهش تعاملات میان شهروندان و کاهش احساس تعلق آن‌ها به محیط شده است. در این میان، مسجد به‌عنوان یکی از عناصر با هویت فرهنگی و تاریخی شهرهای اسلامی، توان بالقوه‌ای در بازسازی روابط اجتماعی و تقویت حس تعلق محلی دارد. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل نقش معماری مسجد جهت بهبود و ارتقای اجتماع‌پذیری و حس تعلق در شهرهای معاصر است. پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و از منظر روش شناسی توصیفی-تحلیلی و از منظر هدف کاربردی می‌باشد. نتایج نشان داد که معماری مسجد زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که رویکردی اجتماع‌گرا و انسان‌محور داشته باشد. دسترسی مناسب، طراحی فضاهای باز و نیمه‌باز، ایجاد عرصه‌های چندمنظوره فرهنگی و آموزشی، و استفاده از عناصر بومی در ساختار کالبدی، از جمله مهم‌ترین مولفه‌هایی هستند که حضور اجتماعی و حس تعلق را تقویت می‌کنند. همچنین، اتصال کالبدی و عملکردی مسجد به شبکه شهری پیرامون، امکان تعاملات چهره‌به‌چهره و حضور فعال شهروندان در فضاهای شهری را افزایش می‌دهد. در ادامه نیز اذعان گردید که بازتعریف نقش مسجد نیازمند نگاه جامع به سه بعد کالبدی، عملکردی و معنایی است. چنین نگرشی مسجد را فراتر از یک فضای صرفاً عبادی قرار می‌دهد و آن را به بستری برای ارتقای تعاملات اجتماعی، بازتولید هویت جمعی و بهبود کیفیت زندگی شهری تبدیل می‌کند.

کلمات کلیدی : مسجد اجتماع پذیری حس تعلق تعاملات اجتماعی فضای شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABBHDC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABBHDC

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه