بررسی کارکرد آکوستیک در مساجد تاریخی از منظر ادراک کاربر: تحلیل ویژگی‌های طراحی معمارانه فضا بر آسایش صوتی

هادی صادقی1 بهناز جعفری2 سپیده صادقی3

چکیده :
آسایش صوتی یکی از ابعاد مهم کیفیت فضاهای عبادی است که در مساجد تاریخی به ‌واسطه ساختار معماری و مصالح سنتی، به‌گونه‌ای طبیعی و بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین شکل می‌گیرد. این پژوهش با هدف تبیین نقش ویژگی‌های معمارانه در ادراک صوتی کاربران و تحلیل کارکرد آکوستیکی مسجد تاریخی انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی است. داده‌ها از طریق مشاهده میدانی هدایت‌شده، برداشت‌های شنیداری و بررسی اسناد و نقشه‌های معماری گردآوری شد و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که هندسه گنبد، فرم محراب، سازمان فضایی شبستان‌ها و نوع مصالح به‌کاررفته، اصلی‌ترین عوامل شکل‌دهنده کیفیت صوتی در مسجد هستند. گنبد مرکزی با ایجاد بازتاب‌های چندلایه، طنین ممتد و هماهنگی فراهم می‌کند و کاربران آن را عنصری مؤثر در تقویت حس حضور معنوی توصیف کرده‌اند. محراب نیز به دلیل ویژگی نیم‌گنبدی خود، وضوح گفتار را در بخش اصلی شبستان افزایش داده است. رفتار صوتی مصالح سنتی مانند گچ و آجر، با ایجاد جذب و بازتاب متعادل، نقش مهمی در حفظ یکپارچگی شنیداری داشته است. شاخص‌های کلیدی مؤثر بر آسایش صوتی شامل وضوح شنیداری گفتار، میزان طنین و یکپارچگی صوتی فضا شناسایی شدند. نتایج نشان می‌دهد که کیفیت آکوستیکی مساجد تاریخی حاصل پیوند میان طراحی معماری، مصالح بومی و نیازهای آیینی است و تجربه شنیداری کاربران را در سطحی ادراکی و معنایی شکل می‌دهد. بر این اساس، بهره‌گیری از اصول آکوستیکی معماری سنتی می‌تواند در طراحی مساجد معاصر به بهبود کیفیت صوتی و ارتقای تجربه کاربران کمک کند.

کلمات کلیدی : مساجد تاریخی آکوستیک آسایش صوتی ادراک کاربر


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-AAKKEA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-AAKKEA

سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management