همخوانی اکولوژیکی توسعه شهری با محیط زیست: تحلیل تعارضات توسعه و حفاظت در کلان شهرها (مطالعه موردی :منطقه 22 تهران)

طیبه رحمانپور دابوئی1

چکیده :
در دهه‌های اخیر، شهرنشینی سریع به یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اجتماعی-اقتصادی در جهان و به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران تبدیل شده است. این فرایند، ضمن ایجاد فرصت‌های اقتصادی، تعارضات جدی میان توسعه شهری و حفاظت از محیط زیست ایجاد کرده است. منطقه ۲۲ تهران نمونه‌ای شاخص از این وضعیت است که همجواری با دریاچه چیتگر، کریدورهای باد غربی و اراضی طبیعی در کنار گسترش برج‌سازی، زمینه تعارض میان توسعه و حفاظت را فراهم کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی همخوانی اکولوژیکی توسعه شهری با محیط زیست، تحلیل تعارضات میان توسعه و حفاظت و ارائه راهکارهای برنامه‌ریزی و مدیریتی برای هدایت توسعه پایدار در چارچوب ظرفیت برد محیطی است. روش تحقیق کاربردی و توصیفی–تحلیلی بوده و با رویکرد کمی و فضایی انجام شد. تصاویر ماهواره‌ای لندست طی دوره ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۲ پردازش و تغییرات کاربری اراضی استخراج شد. دمای سطح زمین (LST) جهت تحلیل جزیره حرارتی محاسبه گردید و شاخص‌های ظرفیت برد محیطی شامل سرانه فضای سبز، نفوذپذیری سطح زمین و تراکم ساختمانی با GIS تلفیق شدند. سپس با تحلیل همپوشانی (Overlay)، پهنه‌های تعارض توسعه–حفاظت شناسایی و شاخص ترکیبی همخوانی اکولوژیکی تهیه شد. یافته‌ها با مشاهدات میدانی تطبیق داده شد تا اعتبار نتایج تضمین شود. یافته‌ها نشان داد منطقه ۲۲ از الگوی توسعه نیمه‌طبیعی به ساختار شهری فشرده تغییر یافته، جزیره‌های حرارتی چندکانونی شکل گرفته و بخش‌های قابل توجهی از ظرفیت برد محیطی عبور کرده‌اند. تعارض توسعه و حفاظت در حریم‌های آبی، مسیرهای باد و شیب‌های ملایم متمرکز بوده و توسعه کالبدی سریع‌تر از توان سازگاری محیط رخ داده است. پهنه‌بندی همخوانی اکولوژیکی منطقه نشان داد بخش‌هایی سازگار، نسبتاً سازگار، متوسط، ناسازگار و بحرانی هستند و ادامه روند فعلی باعث افزایش هزینه انرژی و کاهش کیفیت زیست‌پذیری خواهد شد. راهکارهای پیشنهادی شامل هدایت توسعه در پهنه‌های کم‌حساسیت، حفظ و تقویت کریدورهای تهویه، افزایش نفوذپذیری سطح زمین، تقویت پیوستگی فضای سبز، بازنگری طرح تفصیلی، استقرار نظام پایش اکولوژیکی و یکپارچه‌سازی مدیریت شهری با محیط‌زیست است. این رویکرد امکان توسعه پایدار همزمان با حفاظت از ظرفیت‌های طبیعی را فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : همخوانی اکولوژیکی شهری توسعه پایدار شهری ظرفیت برد محیطی جزیره حرارتی شهری تعارض توسعه و حفاظت


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی محیط زیست و محیط زیست شهری
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABCDGA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABCDGA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. Explainable Artificial Intelligence for Financial Risk Management: Integrating Fraud Detection, Credit Scoring, and Regulatory Compliance
  2. تأثیر تغییرات اقلیمی بر ساختار خانواده و روابط اجتماعی
  3. بهبود کنترل دست رباتیک به کمک کنترل کننده تطبیقی فازی PI با استفاده از طبقه بندی سیگنال¬هایEMG
  4. تحلیل روشهای درمانی جدید مانند درمان آنلاین و کاربرد اپلیکیشن ها در روان درمانی
  5. تحلیل ارتباط بین استفاده از شبکه های اجتماعی و مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی
  6. طراحی و ساخت دستگاه‌های درمانی برای فیزیوتراپی مبتنی بر واقعیت مجازی
  7. Comparison of psychological and cognitive functions of Long-COVID syndrome: Patients with history of hospitalized and non-hospitalized
  8. Utilizing Remote Sensing Technology for Precision Agriculture: Enhancing Efficiency and Productivity
  9. مطالعه و بررسی مد سبز و پوشاک دوستار محیط زیست
  10. چگونگی تاثیرات تبادلات فرهنگی و تجاری بر مد و پوشاک ایران.
  11. بررسی تاثیر طراحی پایدار بر بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان ها
  12. Examining the challenges and optimization techniques for implementing machine learning algorithms in distributed environments, with a focus on enhancing efficiency and reducing processing time
  13. Future trends in e-learning for STEM education: opportunities and challenges
  14. ارتقاء عملکرد سیستم‌های کنترل خودروهای هوشمند
  15. بررسی چگونگی استفاده از عناصر هنری در طراحی ساختمان‌ها و فضاهای معاصر
سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management