تبیین فرآیند چشم‌اندازسازی راهبردی بر اساس ویژگیهای شهرسازی ایرانی‌اسلامی

سیدسجاد سادات هاشمی1

چکیده :
این مقاله با عنوان(تبیین فرآیند چشم‌اندازسازی اندازسازی راهبردی بر اساس ویژگی‌های شهرسازی ایرانی-اسلامی) چارچوبی نظری و مدل مفهومی ارائه می‌دهد که هدف اصلی آن تبیین مولفه‌ها، مراحل و شاخص‌های چشم‌اندازسازی راهبردی ویژه شهرهای ایرانی-اسلامی و ارائه راهکارهای کاربردی برای برنامه‌ریزان شهری است. روش پژوهش کیفی و استقرایی و مبتنی بر تحلیل محتوای متون، اسناد فرادست و مطالعات پیشین می‌باشد. فرآیند تحقیق شامل کدگذاری مفهومی، استخراج مقولات و زیرمقوله‌ها و اعتبارسنجی محتوایی توسط خبرگان بوده است. یافته‌ها چارچوبی شامل مقولات کلیدی شناخت و سنجش وضع موجود، تحلیل فضایی و کالبدی، مشارکت و حقوق شهروندی، تجلی ارزش‌های اسلامی در ساختار شهری و شناسایی ذی‌نفعان را نشان داد و برای هر مقوله زیرمقوله‌ها و شاخص‌های عملیاتی پیشنهاد و تشریح شد تا قابلیت سنجش و رصد داشته باشند. نتایج نشان می‌دهد که چشم‌اندازسازی راهبردی در بستر شهرسازی ایرانی-اسلامی باید بر مشارکت گسترده مردمی، رعایت ارزش‌ها و احکام اسلامی، حفظ هویت محلی، پایداری زیست‌محیطی و تقویت امنیت و آسایش روانی تمرکز کند. مدل پیشنهادی فرآیندی گام‌به‌گام از بررسی چشم‌اندازهای گذشته و اکنون، تدوین گزینه‌ها و سناریوها، انتخاب چشم‌انداز بهینه، تدوین بیانیه چشم‌انداز، تعیین راهبردها و شاخص‌ها تا پایش و بازنگری را پیشنهاد می‌کند و هم‌افزایی میان اصول نظری شهرسازی ایرانی-اسلامی و ابزارهای عملی چشم‌اندازسازی فراهم می‌آورد. جنبه نوآوری پژوهش در تلفیق شاخص‌های فرهنگی-ارزشی با روش‌های استاندارد چشم‌اندازسازی راهبردی و ارائه الگویی بومی و کاربردی برای نظام برنامه‌ریزی شهری است. پیشنهاد می‌شود نتایج در اسناد راهبردی شهری، برنامه‌های توسعه و فرآیندهای مشارکتی آزمون میدانی شوند و تحقیقات تکمیلی برای سنجش کمی شاخص‌ها انجام شود. استفاده از این مدل می‌تواند هماهنگی نهادها را تقویت، مشارکت اقشار مختلف را افزایش و فرآیند تصمیم‌گیری را شفاف سازد. همچنین نشان داده شده که تلفیق نگرش‌های دینی و بومی با روش‌های آینده‌پژوهی و برنامه‌ریزی راهبردی، تضمین‌کننده انعطاف‌پذیری و پذیرش اجتماعی چشم‌اندازهای شهری خواهد بود و بهبود کیفیت زندگی شهروندان.

کلمات کلیدی : چشم‌اندازسازی برنامه‌ریزی راهبردی شهرسازی ایرانی‌اسلامی آینده‌پژوهی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی وتوسعه شهري پايدار
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABCFAC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABCFAC

سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management