جستجو
معنویت در کالبد مساجد؛ خوانشی نوین از ریشههای پنهان معنا در معماری ایران دوره اسلامی
علی صادقی حبیبآباد1
چکیده :
معنویت بهعنوان یکی از بنیادینترین نیازهای انسان معاصر، مفهومی فراتر از مرزهای زمان و مکان است و هم به حقایق عینی جهان خارج و هم به ساحت ذهن و روان انسانی اشاره دارد. اگرچه واژه «معنویت» و مشتقات آن در متون اولیه اسلامی به کار نرفتهاند، اما این مفهوم در ادبیات فارسی و عربی مسلمانان جایگاهی گسترده یافته و بازتاب آن را میتوان در برجستهترین جلوههای هنر اسلامی، بهویژه در معماری مساجد ایران، مشاهده کرد. معماران روزگار گذشته با شناختی شهودی و عمیق از حقیقت الهی و با تکیه بر باورهای دینی و فرهنگی خویش، توانستهاند کالبد معماری را به عرصه تجلی ارزشهای الهی بدل کنند؛ گویی آنچه در درون میزیسته، در بنا متجسد شده است. چنانکه از دیدگاه صدرالمتألهین، انسان همواره مشتاق اتصال به عالم الهی است، این اشتیاق در معماری مساجد نیز جلوهای انضمامی یافته است. این پژوهش با هدف بازخوانی مفهوم معنویت و تبیین جلوههای آن در معماری مسجد اسلامی، به بررسی پیوند میان معنا، تجربه روحانی و عناصر کالبدی پرداخته است. روش تحقیق ترکیبی از مطالعات میدانی و تحلیلهای توصیفی–تحلیلی است و دادههای اصلی از طریق منابع کتابخانهای، پژوهشهای معتبر و مصاحبه با متخصصان این حوزه گردآوری شده است. یافتهها نشان میدهد که رابطه میان ظاهر و باطن جهان، رابطهای مبتنی بر معناست؛ به گونهای که صورت آشکار معماری مسجد، آیینهای از معنا و حقیقت نهفته در پس آن است. در نتیجه میتوان گفت که اخلاق انسانیِ معمار، درآمیخته با روح معنوی او، از مؤثرترین عوامل در آفرینش این آثار متعالی بوده و کالبد بنا را به ظرفی برای حضور معنا تبدیل کرده است.
کلمات کلیدی : معماری دوره اسلامی معماری ایران معنا و مفاهیم تعالی معماری هنرهای قدسی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABEAAC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABEAAC
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABEAAC
سایر مقالات ارائه دهنده
- بررسی چگونگی حقوق شهروندان و آلودگی هوا و صدا در ایران
- نمای دو پوسته راهکاری در جهت جلوگیری ازتاثیرات مخرب بارانهای اسیدی برروی نمای ساختمان
- غنیسازی ارزشهای معماري با الگوپذیری از مهد ديار ديرينه ايران اسلامي (بر اساس تدبری در آيات سوره حشر قرآن كريم)
- جایگاه معنویت: ایجاد ارتباط بین معماری، طراحی و تجربه معنوی
- تفحصی در باب خود ِروحانی (معنوی) در محیطهای داخلی: واکاوی کار هایدگر مبتنی بر تعریف رابطهی انسان- شی
- اصول طراحی باغ مدرسه با رویکرد نقش طبیعت در ارتقاء آموزش کودکان
- تجلی هندسه در معماری ایرانی اسلامی
- تحلیلی بر درست انگاری تزیینات در معماری مساجد اسلامی
- تجلی انگارههای قدسی نور در معماری شیعی بر اساس آراء سهروردی، ابنعربی و ملاصدرا
- معنویت در کالبد مساجد؛ خوانشی نوین از ریشههای پنهان معنا در معماری ایران دوره اسلامی
- A Conceptual Model for Enhancing the Quality of Historic Environments through Functional Regeneration and Social Participation
- Theoretical Elucidation of the Link between Islamic Ethics and Architecture: An Approach Based on Value Measurability
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه