بررسی تطبیقی روش‌های نوین تحویل پروژه با رویکرد کاهش تأخیرات، ریسک‌های اجرایی و دعاوی قراردادی در صنعت ساخت

نوید دهبندی1

چکیده :
صنعت ساخت به دلیل ماهیت پیچیده، چندذی‌نفعی، سرمایه‌بر و وابسته به شرایط متغیر فنی، اقتصادی و قراردادی با چالش‌هایی نظیر تأخیرات زمانی، افزایش هزینه‌ها، ریسک‌های اجرایی و دعاوی قراردادی مواجه است. یکی از عوامل اثرگذار بر شدت یا کاهش این چالش‌ها، روش تحویل پروژه است؛ زیرا این روش چارچوب اصلی تعیین مسئولیت‌ها، نحوه تخصیص ریسک، روابط قراردادی، سطح همکاری و سازوکار تصمیم‌گیری میان کارفرما، طراح، پیمانکار و سایر ذی‌نفعان را مشخص می‌کند. هدف این پژوهش، بررسی تطبیقی روش‌های نوین تحویل پروژه با تمرکز بر ظرفیت آن‌ها در کاهش تأخیرات، کنترل ریسک‌های اجرایی و پیشگیری از دعاوی قراردادی در صنعت ساخت است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی و تطبیقی است. در این مطالعه، روش‌های مختلف تحویل پروژه شامل روش سنتی طراحی–مناقصه–ساخت، طراحی–ساخت، مهندسی–تأمین–ساخت، تحویل یکپارچه پروژه و مدل‌های مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال از منظر میزان یکپارچگی، شفافیت مسئولیت‌ها، نحوه تخصیص ریسک، کنترل تغییرات، سرعت تصمیم‌گیری، ظرفیت همکاری، مستندسازی و قابلیت کاهش اختلافات مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که روش‌های سنتی، به‌ویژه در پروژه‌های پیچیده، به دلیل تفکیک طراحی و اجرا و ورود دیرهنگام پیمانکار، مستعد افزایش تغییرات، تأخیرات و دعاوی هستند. در مقابل، روش‌های یکپارچه و مشارکتی از طریق هم‌راستاسازی منافع، تصمیم‌گیری زودهنگام، اشتراک ریسک و بهبود جریان اطلاعات، توان بیشتری در کاهش تعارضات و بهبود عملکرد پروژه دارند. همچنین فناوری‌هایی مانند مدل‌سازی اطلاعات ساختمان، بلاکچین و قراردادهای هوشمند می‌توانند به‌عنوان لایه مکمل روش‌های نوین تحویل پروژه، موجب افزایش شفافیت، ردیابی تعهدات، کاهش ابهام در اسناد، تسهیل مدیریت تغییرات و پیشگیری از اختلافات شوند. با این حال، اثربخشی این روش‌ها وابسته به بلوغ سازمانی، کیفیت طراحی قراردادی، آمادگی حقوقی و فرهنگی و تناسب روش انتخابی با ویژگی‌های پروژه است. بنابراین، انتخاب روش تحویل پروژه باید به‌صورت راهبردی، زمینه‌محور و مبتنی بر تحلیل ریسک انجام شود.

کلمات کلیدی : روش تحویل پروژه تأخیرات ساخت ریسک اجرایی دعاوی قراردادی تحویل یکپارچه پروژه


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران و توسعه پایدار
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABGZCA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABGZCA

سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management