جستجو
بازتاب مؤلفههای مدرنیته در تحول طراحی پوشاک درباری دوره دوم قاجار؛ تحلیل نشانهشناختی نقاشیهای کاخ گلستان
مرضیه زرین کار1 شهره فضل وزیری2
چکیده :
دوره دوم قاجار (۱۲۲۷ تا ۱۳۰۴ ه.ش) از حساسترین مقاطع تاریخ معاصر ایران است که در آن مفاهیم مدرن از طریق سفرهای شاهان، تأسیس دارالفنون، گسترش مطبوعات و روابط دیپلماتیک با غرب، به تدریج وارد ساختارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور شد. پوشاک درباری در این دوره، فراتر از کارکرد پوشانندگی، به رسانهای بصری برای بازنمایی همزمان «ماندگاری سنت» و «گرایش به نو» تبدیل گردید. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چگونگی تأثیر مؤلفههای مدرنیته بر طراحی پوشاک شاهان و شاهزادگان قاجار، نقاشیهای کاخ گلستان را بهعنوان اسناد تصویری دستاول و معتبر مورد بررسی قرار میدهد. روش پژوهش کیفی و به شیوه توصیفی-تحلیلی با رویکرد نشانهشناسی اجتماعی رولان بارت (در سه سطح دلالت صریح، ضمنی و اسطوره) است. نمونهگیری به روش هدفمند انجام شده و ۱۵ اثر که دارای بیشترین نشانههای دگرگونی پوشاک بودند، انتخاب گردیدند. یافتهها نشان میدهد که مؤلفههای عقلانیت ابزاری، فردگرایی، نظم مدرن و مصرفگرایی از طریق دگرگونیهای فرمی (کوتاه شدن دامن، تغییر یقه، جایگزینی کلاه کوتاه به جای کلاه بلند قجری، تبدیل شال پارچهای به کمربند چرمی)، تغییر در نقوش تزیینی (کاهش چشمگیر بتهجقه و حاشیهدوزی افراطی) و تحول در طیف رنگی (از قرمز و طلایی به آبی سرمهای و مشکی) در پوشاک درباری بازتاب یافته است. تحلیل نشانهشناختی نشان میدهد که در سطح دلالت ضمنی، این تغییرات حامل معانی «نظم، انضباط نظامی، کارآمدی و همگامی با مد روز اروپا» هستند و در سطح اسطوره، روایت «مدرن شدن بدون از دست دادن هویت ایرانی» را بازتولید میکنند. نتیجه آنکه این تأثیرات نه به صورت گسست کامل، بلکه در قالب «همنشینی ناهماهنگ» سنت و مدرنیته ظاهر شده و پوشاک را به ابزاری فعال در مذاکره میان هویت تاریخی و الزامات جهانی تبدیل کرده است.
کلمات کلیدی : مدرنیته پوشاک درباری دوره دوم قاجار نقاشی کاخ گلستان نشانهشناسی رولان بارت
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنر و توسعه پایدار
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABGHEB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABGHEB
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AACH-ABGHEB
سایر مقالات محل انتشار
- سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
- تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط زیست شهری و کاهش مصرف انرژی
- معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
- ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
- تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
- بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
- بازطراحی محیط های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاههای روانشناختی و معماری
- درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
- تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقهبندی فرمی، موضوعی و ویژگیهای رنگی
- خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
- «ارائهی الگویهای طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
- بررسی زیباییشناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
- بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:
- بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ماده 100 قانون شهرداری ها :
- Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management