نقش سرمایه اجتماعی و مشارکت‌های مردمی در ارتقای تاب آوری و پاسخگویی نظام مدیریت بحران طبیعی در ایران

سید مهدی هاشمی1

چکیده :
چكيده ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی، تنوع اقلیمی و قرارگیری در پهنه‌های پرخطر، همواره با انواع بلایای طبیعی از جمله زلزله، سیل، خشکسالی و طوفان مواجه بوده است. در چنین شرایطی، پاسخگویی مؤثر نظام مدیریت بحران تنها در گرو ظرفیت‌های نهادی و ساختارهای رسمی نیست، بلکه سرمایه اجتماعی، مشارکت‌های مردمی و همبستگی اجتماعی نیز نقشی اساسی در کاهش خسارات و تسریع روند امدادرسانی و بازسازی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش، بررسی نقش سرمایه اجتماعی و مشارکت‌های مردمی در ارتقای پاسخگویی نظام مدیریت بحران در ایران و تبیین ظرفیت‌های اجتماعی موجود در مواجهه با بلایای طبیعی است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعه منابع کتابخانه‌ای، اسناد رسمی، گزارش‌های سازمانی و مقالات علمی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در کنار اقدامات ساختاری و قانونی انجام‌شده در حوزه مدیریت بحران، حضور فعال مردم، گروه‌های محلی، سازمان‌های مردم‌نهاد، نیروهای داوطلب و شبکه‌های غیررسمی اجتماعی، نقش مهمی در افزایش سرعت واکنش، بهبود هماهنگی میدانی و کاهش آسیب‌پذیری جوامع محلی داشته است. با این حال، بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت‌ها همچنان با چالش‌هایی مانند ضعف در سازماندهی مشارکت‌های مردمی، کمبود آموزش‌های عمومی، ناهماهنگی میان نهادهای رسمی و غیررسمی، و نبود سازوکارهای پایدار برای تقویت اعتماد و همکاری اجتماعی مواجه است. بر این اساس، تقویت سرمایه اجتماعی، نهادینه‌سازی مشارکت مردمی، توسعه آموزش‌های اجتماع‌محور و ایجاد بسترهای مناسب برای تعامل مؤثر میان دولت و جامعه، از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای پاسخگویی نظام مدیریت بحران در ایران به شمار می‌آید.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي مدیریت بحران بلایای طبیعی ایران ارزیابی عملکرد کاهش خسارات تاب‌آوری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : یازدهمین کنفرانس پژوهش در علوم و مهندسی / محور ویژه بانکوک
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا
آدرس وب سایت کنفرانس : 11icrsie.ir
کد IOI مقاله : ABGG-ABHHCK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABGG-ABHHCK

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی علل گوشه‌گیری دانش‌آموزان در برنامه صبحگاهی و ارائه راهکارهای مناسب جهت بر طرف کردن آن
  2. توسعه مدل ریاضی یکپارچه زمان‌بندی چندپروژه‌ای تحت محدودیت منابع تجدیدپذیر و مصرفی در صنایع پروژه‌محور (مطالعه موردی: صنعت پتروشیمی)
  3. The Urban-Agriculture Nexus: Environmental Challenges and Sustainable Prospects in the Bangkok Metropolitan Region
  4. نقش سرمایه اجتماعی و مشارکت‌های مردمی در ارتقای تاب آوری و پاسخگویی نظام مدیریت بحران طبیعی در ایران
  5. الگوی طراحی مجتمع فرهنگی-آموزشی کودکان با رویکرد طبیعت‌محور به‌منظور ارتقاء تاب‌آوری کودکان
  6. طراحی و توسعه نانوواکسن‌ها: پلتفرم‌ها، سازوکارهای ایمنی‌شناختی و کاربردهای درمانی در بیماری‌های عفونی، سرطان و رویکردهای القای تحمل ایمنی
  7. تاثیر موقعیت قرارگیری مهاربند دارای میراگراصطکاکی دورانی در صفحه قاب بر عملکرد قاب فولادی
  8. بررسی تأثیر الگوهای معماری نرم‌افزار بر کیفیت پروژه‌های توسعه وب مطالعه تطبیقی MVC، MVVM، Clean Architecture
  9. Beyond the Cartesian Divide: A Genealogy of Architectural Autonomy Toward Hybrid Ontologies
  10. تحلیل گفتمان تحول‌گرای برنامه‌ریزی شهری در عصر شهرهای خلاق: از روایت‌های حکمرانی تا تجربیات زیسته در بستر چندفرهنگی
  11. معماری در زمان و معماری بر زمان
  12. The impact of Asian culture on color choice in digital user interface design
  13. Physics-Informed Lightweight Federated Learning with Explainability for Privacy-Preserving Predictive Maintenance of PMSM Drives: A Simulation Study
  14. تبیین اصول طراحی محیط‌های درمانگر از طریق بازخوانی مجموعۀ اسکلپیون اپیداوروس: رویکردی از منظر روانشناسی محیطی
  15. مروری بر پژوهش های چارچوب یکپارچه بلاک‌چین، دوقلوی دیجیتال و مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در صنعت ساخت 4.0