تبیین چارچوب ارزیابی عملکرد بین‌المللی دولت‌ها با تأکید بر دیپلماسی اقتصادی و اقتصاد دانش‌بنیان؛ مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران

مهدی چمن وش1 جهانگیر باقری2

چکیده :
در نظم تکنولوژیک قرن بیست و یکم، قدرت ملی به توانایی دولت‌ها در اقتصاد دانش‌بنیان و دیپلماسی اقتصادی شبکه‌ای گره خورده است. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی و پویا برای ارزیابی عملکرد بین‌المللی دولت‌ها با تأکید بر هم‌افزایی این دو مؤلفه و مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. پژوهش از نوع کیفی با روش تحلیل مضمون و رویکرد شبکه مضامین است. داده‌ها از دو منبع گردآوری شد: مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۲۳ خبره حوزه دیپلماسی، اقتصاد بین‌الملل و سیاست فناوری تا اشباع نظری، و تحلیل اسناد بالادستی ملی، گزارش‌های نهادهای بین‌المللی (مجمع جهانی اقتصاد، آنکتاد) و گزارش‌های عملکردی دستگاه‌های دیپلماتیک و فناوری. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار MAXQDA به استخراج ۳۶۱ کد اولیه، ۵۶ مضمون پایه، ۱۴ مضمون سازمان‌دهنده و ۴ مضمون فراگیر انجامید. چارچوب نهایی مشتمل بر چهار بُعد ظرفیت‌سازی اقتصاد دانش‌بنیان مولد و صادرات‌محور، دیپلماسی اقتصادی هوشمندانه و فناورانه، حکمرانی چابک و منسجم فرابخشی و تاب‌آوری، استقلال و نفوذ استراتژیک با ۱۴ مؤلفه فرعی است. یافته‌ها نشان می‌دهد دیپلماسی اقتصادی سه کارکرد محوری تسهیل‌گری، اعتباربخشی و برندسازی ملی-فناورانه و جهت‌دهی استراتژیک را ایفا می‌کند. عوامل تحریم‌های هوشمند و فشار رقابتی ژئواکونومیک نیز به‌عنوان تعدیل‌گرهای کلیدی، محرک جهش فناورانه و خلاقیت نهادی شناسایی شدند. ارزیابی عملکرد ایران بر اساس ماتریس ۱۴ مؤلفه‌ای، پارادوکس ایرانی را آشکار می‌سازد: شکاف عمیق میان ظرفیت‌های علمی و فناورانه قابل توجه و دستاوردهای ضعیف دیپلماسی اقتصادی. این مطالعه گذار از دیپلماسی اقتصادی بوروکراتیک به دیپلماسی فناورانه شبکه‌ای را از طریق ایجاد ستاد فرماندهی واحد، برنامه ملی برندسازی فناوری و سامانه هوشمند رصد بازار، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌داند.

کلمات کلیدی : ارزیابی عملکرد بین‌المللی دیپلماسی اقتصادی اقتصاد دانش‌بنیان حکمرانی شبکه‌ای جمهوری اسلامی ایران


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فقه و حقوق (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید
آدرس وب سایت کنفرانس : impeb.ir
کد IOI مقاله : AAHC-ABHHHE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHC-ABHHHE

سایر مقالات محل انتشار
  1. قراردادهای انتقال داده و مالکیت داده در شرکت‌های دانش‌بنیان- تحلیل حقوق خصوصی تطبیقی میان حقوق ایران و اتحادیه اروپا
  2. بررسي تاثير هوش هيجاني مديران با انگيزش كاركنان، وفاداري سازماني و كاهش ترك شغل (‌مطالعه‌موردي: شركت مهندسين مشاور تهران بوستن)
  3. تقویت مزیت رقابتی پایدار سبز از طریق یادگیری سازمانی و بازاریابی سبز
  4. دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند
  5. تحلیل تأثیر استراتژی‌های بازاریابی چندفرهنگی بر رشد سهم بازار شرکت‌های چندملیتی در بستر تجارت بین‌الملل
  6. سنجش متغیر های موثر بر هوش مصنوعی در شرکت های تجاری و بازرگانی
  7. تاثیر نوآوری و خلاقیت استراتژیک در کسب و کارهای نوظهور
  8. نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
  9. ارتقای شفافیت و اعتماد عمومی به مثابه پیشران توسعه پایدار: مطالعه راهبردی بنیاد شهید و امور ایثارگران
  10. مسئولیت کیفری ناشی از استفاده غیرمجاز از هوش مصنوعی مولد
  11. نقش روابط عمومی مبتنی بر افکارسنجی در ارتقای مدیریت آموزش سازمانی
  12. بررسی و تحلیل مدل‌های کسب‌وکار در صنعت هنر و فرهنگ
  13. یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد برای مدیریت منابع انسانی هوشمند در حوزه سلامت: آینده‌پژوهی در کلینیک‌های دندانپزشکی دیجیتال
  14. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأخیر در ترخیص کالاهای فاسدشدنی در گمرک با استفاده از روش AHP و راهکارهای بهبود آن‌ها (مطالعه موردی گمرک میرجاوه)
  15. بررسی دیدگاه معلمان درباره موانع اجرای برنامه‌ درسی تمام‌ساحتی