تحلیل بسترهای فرهنگی توسعه عدالت‌محور در اقتصاد و مدیریت اسلامی با رویکردی مبتنی بر مبانی فلسفی اقتصاد اسلامی

بهروز پورجبار جاهد1

چکیده :
توسعه در ادبیات معاصر، مفهومی چندبعدی و فراتر از رشد اقتصادی صرف است که ابعاد انسانی، فرهنگی، اجتماعی و نهادی را در بر می‌گیرد. اندیشه اقتصادی اسلام با نگرشی جامع، توسعه را فرآیندی متوازن برای تحقق عدالت، کرامت انسانی، رفاه عمومی و تعالی اخلاقی می‌داند و برخلاف رویکردهای متعارف، عدالت را نه پیامد، بلکه زیربنا و شرط تحقق توسعه پایدار محسوب می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل بسترهای فرهنگی توسعه عدالت‌محور و آسیب‌شناسی فرهنگی نقش عدالت در اقتصاد و مدیریت اسلامی انجام شده است. این پژوهش به‌روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی منابع کتابخانه‌ای، اسناد معتبر اقتصاد اسلامی و نظریه‌های نوین توسعه، مؤلفه‌های اصلی فرهنگ، عدالت، سرمایه اجتماعی و مدیریت اسلامی را استخراج و روابط میان آن‌ها را تبیین نموده است. یافته‌ها حاکی از آن است که هفت مؤلفه کلیدی فرهنگی شامل ایمان و جهان‌بینی توحیدی، عدالت‌خواهی، فرهنگ کار، علم‌گرایی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، قانون‌مداری و مشارکت اجتماعی، مهم‌ترین بسترهای شکل‌گیری توسعه عدالت‌محور هستند. در مقابل، هفت آسیب فرهنگی اصلی شامل فساد اداری-اقتصادی، رانت‌جویی، ضعف فرهنگ کار، مصرف‌گرایی، کاهش سرمایه اجتماعی، نبود شایسته‌سالاری و فاصله از اخلاق حرفه‌ای، مهم‌ترین موانع تحقق این الگو به شمار می‌روند. نتایج نشان می‌دهد عدالت به‌عنوان متغیر واسطه‌ای، از طریق تقویت اعتماد عمومی، افزایش سرمایه اجتماعی، ارتقای بهره‌وری و بهبود حکمرانی، زمینه توسعه پایدار را فراهم می‌سازد. نوآوری پژوهش در ارائه چارچوبی نظری است که در آن عدالت، حلقه اتصال فرهنگ و توسعه پایدار معرفی می‌شود و می‌تواند مبنای تدوین سیاست‌های بومی در کشورهای اسلامی قرار گیرد.

کلمات کلیدی : توسعه پایدار اقتصاد اسلامی مدیریت اسلامی عدالت فرهنگ سرمایه اجتماعی حکمرانی مطلوب


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فقه و حقوق (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید
آدرس وب سایت کنفرانس : impeb.ir
کد IOI مقاله : AAHC-ABKAGB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHC-ABKAGB

سایر مقالات محل انتشار
  1. قراردادهای انتقال داده و مالکیت داده در شرکت‌های دانش‌بنیان- تحلیل حقوق خصوصی تطبیقی میان حقوق ایران و اتحادیه اروپا
  2. بررسي تاثير هوش هيجاني مديران با انگيزش كاركنان، وفاداري سازماني و كاهش ترك شغل (‌مطالعه‌موردي: شركت مهندسين مشاور تهران بوستن)
  3. تقویت مزیت رقابتی پایدار سبز از طریق یادگیری سازمانی و بازاریابی سبز
  4. دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند
  5. تحلیل تأثیر استراتژی‌های بازاریابی چندفرهنگی بر رشد سهم بازار شرکت‌های چندملیتی در بستر تجارت بین‌الملل
  6. سنجش متغیر های موثر بر هوش مصنوعی در شرکت های تجاری و بازرگانی
  7. تاثیر نوآوری و خلاقیت استراتژیک در کسب و کارهای نوظهور
  8. نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
  9. ارتقای شفافیت و اعتماد عمومی به مثابه پیشران توسعه پایدار: مطالعه راهبردی بنیاد شهید و امور ایثارگران
  10. مسئولیت کیفری ناشی از استفاده غیرمجاز از هوش مصنوعی مولد
  11. نقش روابط عمومی مبتنی بر افکارسنجی در ارتقای مدیریت آموزش سازمانی
  12. بررسی و تحلیل مدل‌های کسب‌وکار در صنعت هنر و فرهنگ
  13. یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد برای مدیریت منابع انسانی هوشمند در حوزه سلامت: آینده‌پژوهی در کلینیک‌های دندانپزشکی دیجیتال
  14. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأخیر در ترخیص کالاهای فاسدشدنی در گمرک با استفاده از روش AHP و راهکارهای بهبود آن‌ها (مطالعه موردی گمرک میرجاوه)
  15. بررسی دیدگاه معلمان درباره موانع اجرای برنامه‌ درسی تمام‌ساحتی